Miałem wrażenie, że rozmawiam z dzieckiem – a oczywiście mój szanowny rozmówca, jak na koordynatora anonimów przystało, nie raczył się przedstawić. Co więcej, rozmowa nie trzymała się kupy. Niby oto miałem możliwość obejrzenia (i opublikowania) filmu, którego nikt dotąd nie widział, nagrania dotyczącego głośnej sprawy, dzięki któremu mogłem zyskać rozgłos, jednak od samego początku coś mi tam śmierdziało…

Przede wszystkim podważałem sam fakt rozmowy z przedstawicielem Anonymous Polska… Nie otrzymałem też odpowiedzi na – moim zdaniem – proste pytania. I po kilkudziesięciu godzinach, które upłynęły od tego momentu, jestem jeszcze bardziej przekonany, że miałem do czynienia z oszustem.

Musicie być świadomi tego, że gdy coś się dzieje (i niekoniecznie mam na myśli wydarzenia wymieniane przez księdza Natanka), to część osób próbuje przekuć to na swoją korzyść. Powstają serwisy, które na fali wydarzeń chcą się wybić, przy okazji zgarniając niemałe pieniądze. A w serwisach społecznościowych bywa czasem tak, że ludzie gromadzą się wokół jakiejś strony fanowskiej, która następnie – wraz z powiązanymi fanami – sprzedawana jest jakiejś firmie.

Dziennikarz powinien być niczym naukowiec. Nie możemy rzucać się na pierwszą lepszą sensację, bo możemy sprzedać ładnie opakowane odchody (tu pozdrowienia dla Królowej Internetu – Baśki – która wręczała paniom nie sprzątającym po swoich psach takie małe souvenirki). Poddawajcie wszystko krytycznemu osądowi, nie wyciągajcie zbyt szybko wniosków i uważajcie na tych, co niby chcą Wam pomóc…

Zarówno wzniosłe, jak i tragiczne wydarzenia, to pożywka dla hien, które chcą ugrać coś dla sebie.

Zdjęcie w nagłówku autorstwa olo81, dostępne na licencji CC.

Ten wpis nie będzie aż tak interesujący, jednak jego znaczenie jest fundamentalne i to od niego de facto powinienem rozpocząć niniejszy cykl wpisów. Zaproponuję Wam czynniki, w oparciu o które można spróbować dokonać próby typologizacji blogów.

Typologia blogów jest rozbudowana i wielowymiarowa – wynika to z szerokiej definicji bloga, różnych motywacji, które skłaniają autorów do jego prowadzenia oraz ze specyficznych cech internetu. Nie możemy o tym zapomnieć podczas klasyfikacji, by cały cykl wpisów składał się na typologię uwzględniającą najróżniejsze (w tym nietypowe) blogi i nurty. Wymaga to jednak wyróżnienia całego szeregu czynników wpływających na klasyfikację blogów – a to przecież dopiero ramy, które wypełnione zostaną konkretnymi typami blogów.

Do najważniejszych nich moim zdaniem wyznaczników systematyzujących typologię internetowych dzienników można zaliczyć:

• Przeważający rodzaj treści – na blogu mogą być publikowane teksty (o różnym charakterze), zdjęcia, filmy, materiały audio, odnośniki itp.;
• Podejmowane tematy – blogi mogą poruszać jeden ściśle określony temat, kilka tematów w ramach jednej, ogólnie nakreślonej kategorii lub szerokie spektrum niepowiązanych ze sobą tematów;
• Liczbę autorów – blog może być redagowany zarówno przez jedną osobę, jak i przez grupę autorów;
• Podmiot będący dysponentem bloga – autor może być niezależny, lecz niektórzy blogerzy działają w ramach zlecenia;
• Cel i motywacje – powody, dla których internauci poświęcają swój czas na prowadzenie blogów, są różne; często determinują one charakter bloga, w tym np. wydźwięk zamieszczanych wpisów;
• Dostępność bloga – może on być dostępny dla każdego internauty, ale równie dobrze zabezpieczony hasłem;
• Objętość tekstu – czynnik ten jest bardzo istotny w przypadku mikroblogów;
• Częstotliwość publikowania nowych treści – pozwala na określenie dynamiczności bloga;
• Lokalizacji bloga – czy został założony na platformie blogowej lub w serwisie społecznościowym, czy też prowadzony jest na odrębnym serwerze, w odrębnej domenie;
• Urządzenia/technologie wykorzystywane do publikacji treści – w związku z rozwojem technologii blogi mogą być prowadzone przy pomocy różnych urządzeń, a to determinuje wiele innych cech;
• Otwartość na komentarze – na krańcach kontinuum znajdują się blogi, które nie dają możliwości pozostawienia komentarza, oraz takie, na których zamieszczone przez blogera wpisy stanowią punkt wyjścia dla dalszej, burzliwej dyskusji.

Jak widzicie, czeka mnie sporo mrówczej pracy. Mam jednak nadzieję, że ta długa lista pomoże mi odzwierciedlić różnorodność blogosfery.

W kolejnych wpisach przedstawione ramy wypełniane będą konkretnymi propozycjami typów blogów. Niemniej jestem otwarty na Wasze sugestie – może przeoczyłem jakiś czynnik, w oparciu o który można będzie stworzyć ciekawą typologię. (Nie, poziom inteligencji autora odpada! :))

Atrakcyjnych adresów, nieodkrytych jeszcze przez nikogo, było całkiem sporo. Ja znalazłem idealny – pcc.pl. Ta trzyliterowa, łatwa do zapamiętania domena, miała bardzo istotny wpływ na późniejszą nazwę serwisu. (Nie pytajcie, dlaczego wespół z pozostałymi redaktorami wybraliśmy „PC Centre” zamiast „PC Center” – nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie.)

Ponieważ pochodzę ze stosunkowo niezamożnej rodziny, nie mogłem liczyć na wsparcie inwestycyjne ze strony rodziców – uważali, że to zabawa, a na rozrywkę nie było pieniędzy. Sam z resztą w ogóle nie myślałem o tym przedsięwzięciu w kategoriach biznesowych. Prac nad serwisem nie określiłbym co prawda jako zabawę, bardziej jako hobby – niemniej nie udało mi się przekonać rodziców do wyłożenia bądź pożyczenia 122 złotych.

Postanowiłem poszukać wsparcia wśród firm. Wziąłem „Info-Giełdę” – znany na Śląsku periodyk wydawany przez katowicką giełdę komputerową, w którym ukazywały się oferty i reklamy firm komputerowych z regionu. I wysłałem maila z zapytaniem do kilkudziesięciu przedsiębiorstw. (Tak, były takie czasy, kiedy internet nie był największą i najlepszą bazą danych – całkiem niedawno :)).

Ku mojemu zdumieniu szybko znalazłem chętnego inwestora. Nie byłem wówczas pełnoletni, więc nasze ustalenia nie zostały przeobrażone w pisemną umowę – w ogóle nie przeszło mi to przez głowę, że ktoś, kto jest tak dobrotliwy i chce zainwestować w mój serwis 122 złote, może wywinąć mi jakiś numer.

A ustalenia były takie: w zamian za zakupienie domeny mam przez rok reklamować firmę-inwestora. (Niby długo, ale oglądalność stanowiła wówczas mały ułamek tej, którą notujemy obecnie; poza tym rynek reklamy internetowej w Polsce dopiero raczkował.) ALE… by inwestor czuł się bezpiecznie, chciał zarejestrować domenę na siebie, a po roku miał mi ją odsprzedać za symboliczną złotówkę. Byłem głupi i zgodziłem się.

Minął rok, więc napisałem na GG do dyrektora marketingu, że chciałbym przepisać tę domenę – zgodnie z tym, co ustaliliśmy. I pojawił się problem. Niby zakupem domeny zainteresowała się jakaś fundacja.

Przez ten rok włożyliśmy w serwis wiele zapału – nowa, atrakcyjna domena była dla nas niczym silny wiatr w żagle. I to wszystko stanęło pod wielkim znakiem zapytania.

Po kilku dniach zaproponowano mi odkupienie domeny za kwotę, jaką niby zaoferowała „fundacja” (daję to słowo w cudzysłów, bo patrząc z perspektywy szczerze wątpię w jej istnienie). Miałem wówczas dopiero 18 lat. Kwota, jaką mi zaproponowano za odkupienie praw do domeny pcc.pl, to:

15 000 złotych

Próbowałem walczyć. Przedstawiałem zapisy rozmów, napisałem bezpośrednio do właściciela firmy, wreszcie opisałem całą sprawę na stronie. Efekt? „Inwestor” zmienił ustawienia DNS-ów i serwis znikł z sieci.

W jednej chwili rok pracy został zaprzepaszczony. Wielu redaktorów odeszło. A pozycję w wyszukiwarce Google, która już wówczas dostarczała nam większość odwiedzin, musieliśmy budować od początku. Nie poddaliśmy się jednak. Wraz z garstką wiernych redaktorów zacząłem od nowa – pod nowym, wykupionym na moje nazwisko, adresem pccentre.pl. A domeny pcc.pl nikt nie kupił.

Po pewnym czasie właściciel owej firmy ponownie skontaktował się ze mną, żeby „zakopać topór wojenny” i omówić nową płaszczyznę współpracy. Chodziło o uruchomienie w ramach PC Centre sklepu internetowego. Byłem bardzo sceptyczny, ale postanowiłem się spotkać i porozmawiać. Już na wstępie postawiłem dwa warunki – zwrot domeny oraz pokrycie wszelkich kosztów uruchomienia platformy e-commerce. Nie dogadaliśmy się jednak. (Oczywiście w grę wchodziły także profity z tytułu funkcjonowania sklepu, ale to nie stanowiło wówczas problemu – wiadomo, że zyski odroczone są w czasie.)

Ponownie chciano wystawić mnie do wiatru – okazało się później. Kilka miesięcy później firma została sprzedana innej osobie, a sklep funkcjonujący w ramach PC Centre miał (najprawdopodobniej) zwiększyć jej wartość.

A co z domeną pcc.pl? Od „inwestora” odkupiła ją niemiecka spółka PCC Rail, której polski oddział znajduje się 3 km od mojego domu :/ Wszystko zatem wróciło do Rybnika, jednak nie po mojej myśli. (Co niemal pewne, firma PCC Rail nie zna tej historii, zatem ciężko ją za cokolwiek winić.)

Morał: podpisujcie umowy. I w małych sprawach lepiej zbierajcie oszczędności do świnki, aniżeli szukajcie „inwestora”. 

Zacznę jednak budowę domu od okien. Wpis wprowadzający, w którym raz jeszcze nakreślę kryteria, w oparciu o które można stworzyć typologię blogów, zamieszczę nieco później. Tymczasem podzielę się z Wami nietypowym podziałem…

Jeremy Wright analizując blogi firmowe przygotował ciekawą typologię autorów internetowych dzienników. Wyróżnił on siedem rodzajów osób prowadzących blogi, zastrzegając jednocześnie, że niektórych blogerów można zaliczyć do kilku z wymienionych grup. Autorów blogów biznesowych przyrównał on do fachów lub elementów infrastruktury miejskiej:

• Fryzjerzy – blogerzy dysponujący wiedzą, którą zdobywali latami rozmawiając z różnymi, w tym wpływowymi ludźmi; lubią dzielić się zdobytym doświadczeniem – są w pewnym sensie analitykami lub doradcami.
• Kowale – znają swój fach, a ich wiedza wykorzystywana jest wewnątrz firmy. „Projektanci oprogramowania w IBM, Sun i innych dużych firmach komputerowych odgrywają rolę kowali oferując swoje doświadczenie w celu rozwiązania problemów w firmie” – pisze Wright.
• Mosty – nawiązują kontakty, wpływają na ludzi i pomagają ich zjednoczyć. W korporacjach blogerem-mostem może być na przykład specjalista ds. public relations.
• Okna – podobnie jak kowale działają zwykle wewnątrz firmy i wykorzystują swoją wiedzę do formułowania opinii. Blogerzy-okna mówią jednak nie tylko o sprawach wewnątrzfirmowych, ale także tych, które dzieją się na zewnątrz przedsiębiorstwa.
• Znaki drogowe – nietypowi blogerzy, ponieważ zwykle nie dzielą się swoimi opiniami, a na pewno nie jest główny cel ich blogowania. Wskazują ciekawe informacje związane z daną branżą, a po więcej  szczegółów często odsyłają na inne blogi.
• Puby – stymulują dyskusje, w których uczestniczą różne osoby związane z daną branżą; rozmowy są nie tylko wartościowe pod względem merytorycznym, czasem są źródłem rozrywki.
• Gazety – publikują wiele informacji o danej branży, przy czym starają się zachować obiektywność: bardziej przekazują wiadomości niż dzielą się opiniami.

Przedstawioną typologię można odnieść przede wszystkim do blogów firmowych (ot odkrycie Ameryki, skoro powstała w wyniku analizy weblogów prowadzonych przez przedstawicieli przedsiębiorstw), ale nie tylko. Nadaje się także do tego, by oddać różnorodność blogów specjalistycznych (co dokładnie przez to rozumiem – dowiecie się już wkrótce), ale także blogów w ogóle.

Dlaczego zaczynam od propozycji Jeremy’ego Wrighta? Przede wszystkim dlatego, że jest ciekawa. Mam nadzieję przygotować ten cykl w taki sposób, żeby lektura wpisów publikowanych w jego ramach nie była dla Was nudnym wywodem teoretycznym, ale wspólnym odkrywaniem różnorodności blogów, a nawet więcej – ogółu serwisów internetowych.

Zapraszam Was do wyciągania generalnych wniosków z czasem ledwie widocznych zjawisk. Mam nadzieję, że będą one także źródłem inspiracji dla Waszej blogowej/e-dziennikarskiej twórczości :)

PS Do której grupy blogerów się zaliczacie? Z odpowiedzią na to pytanie wiąże się mały konkurs :)

Minione 12 miesięcy przyniosło w moim życiu wiele zmian na gruncie okołodziennikarskim. Najważniejszym wydarzeniem było wyznaczenie mojego następcy na stanowisku redaktora naczelnego PC Centre – od 14 listopada funkcję tę pełni Tomasz Popielarczyk. W minionym roku na dobre rozpocząłem także działalność szkoleniową – najważniejsze tajniki dziennikarstwa internetowego przedstawiłem m.in. pracownikom Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Ale co tam ja… Ważniejsze jest to, co działo się w sferze makro, w świecie internetu i mediów. Spośród wielu ważnych wydarzeń 2011 roku starałem się wybrać te, które będą miały wpływ na sposób korzystania z globalnej sieci oraz sygnalizujące zmiany natury (e-)socjologicznej.

Do najważniejszych wydarzeń 2011 roku zaliczam:

1. Wykorzystywanie w niespotykanym dotąd stopniu mediów społecznościowych do napędzania przemian społecznych, w tym przede wszystkich wybuch i eskalacja tzw. arabskiej wiosny.
2. Przekształcanie się przeglądarek internetowych w platformy, na których można uruchamiać aplikacje internetowe – ten trend może zmienić sposób, w jaki konsumujemy media, a sztandarowym przykładem przeglądarki rozwijającej się w tym kierunku jest Google Chrome.
3. Szeroka promocja przeglądarki Internet Explorer 9 – pierwszy raz tak bardzo akcentowano innowacyjność tej aplikacji; w Polsce kampanii towarzyszyło sformułowanie „Twoja stara”. Do tego należy dodać plany przejęcia Yahoo oraz zakup Skype’a. To wszystko dowody na to, że Microsoft chce rzucić rękawicę i wyzwać na pojedynek Google.
4. Prezentacja protokołu OpenGraph w nowej wersji – on także wpłynie na konsumpcję treści, a ich rekomendacja nie będzie musiała ograniczać się do „lubienia”; co więcej, OpenGraph pozwoli na informowanie w czasie rzeczywistym o tym, co czytamy, słuchamy i oglądamy.
5. Uruchomienie Google+ – serwisu społecznościowego, który miał przyćmić blask Facebooka; większość ludzi twierdzi, że jest to możliwe – ja wciąż uważam, że nie ma to szans dopóty, dopóki Google nie zaprezentuje jakiejś ultra innowacyjnej funkcji.
6. Wykupienie udziałów w Antywebie – to w Polsce pierwszy przypadek tak znacznego zaangażowania inwestora w rozwój serwisu o profilu blogowym.
7. Rezygnacja Łukasza Wejcherta z funkcji prezesa Onetu  – a to dość wpływowa postać. Na tym stanowisku zastąpił go Robert Bednarski, który w spółce odpowiadał za sprawy finansowe.
8. Radykalna ekspansja tabletów, które – wszystko na to wskazuje – wpłyną na częstotliwość komunikacji na odległość oraz sposób korzystania z mediów i rozrywki.
9. Śmierć Steva’a Jobsa, a przede wszystkim gigantyczny oddźwięk tego wydarzenia w mediach – wiele osób, które nigdy nie słyszało ani o Jobsie, ani o firmie Apple, w wyniku tego wydarzenia z zainteresowaniem czytało jego biografię. (Na Onet VOD znajdziecie jeden z filmów dokumentalnych na jego temat.)
10. Popularność kota imieniem Nyat – Google, właściciel YouTube, wykorzystał jego motyw w swoim odtwarzaczu wideo – ale ta niestandardowa wersja playera wykorzystywana była do odtwarzania wybranych filmów, więc mogliście go nie zauważyć. Prywatne firmy, zwłaszcza koncerny, coraz częściej włączają się w różnego rodzaju akcje społeczne – w ten sposób kreują swój wizerunek i zjednują sobie pracowników.

Zastanawiałem się, czy na powyższej liście nie umieścić publikacji teledysku Rebecci Black. Jej zdumiewający przebój „Friday”, w którym śpiewa ona o swoim problemie – które miejsce ma zająć w kabriolecie: z przodu czy z tyłu – dzięki internetowi przyniósł jej wręcz sławę. To dowód na to, że by przebić się w sieci wystarczy stworzony gniot (nie boję się użyć tego słowa) opakować w ozdobny papier do pakowania. To także świadczy o ewolucji sposobu wykorzystania internetu – o radykalnej wręcz tabloidyzacji globalnej sieci, napędzanej przez… oczekiwania internautów oraz serwisy społecznościowe (to świetne narzędzie rozprzestrzenia treści, w tym przede wszystkim głupich).

Polacy także mieli swój internetowy hit. Trzeba jednak przyznać, że „Nie ma cwaniaka nad warszawiaka” ma głębszy sens niż wcześniej wspomniany przebój. Co ciekawe, klip stanowił inspirację dla wykonawców z innych regionów Polski.

Co przyniesie ten rok? Czy to ważne… W końcu Majowie wieszczą koniec świata… :)

Bez względu na to, jaka czeka nas przyszłość, możecie liczyć na wiele ciekawych wpisów mojego autorstwa. Wasze propozycje są oczywiście mile widziane.

PS Co za rok. Miałem mieć nieco więcej czasu, a tu klapa – ten wpis powstawał tydzień. Muszę wziąć się w garść.

Początki były nieporadne. Najpierw na stronach internetowych pojawił się tekst (możecie sobie to wyobrazić, korzystając z tekstowej przeglądarki internetowej, np. Lynx). Wraz z przeglądarką internetową z interfejsem graficznym (GUI) przy słowie pisanym zagościły zdjęcia. A potem wszystko potoczyło się samo…

Dziś internet jest iście multimedialnym medium, metamedium, medium synkretycznym. Dokonała się w nim konwergencja.

Konwergencja (czyli przenikanie się, łącznie się różnych – w tym wypadku – form przekazu) obejmuje dwa zasadnicze obszary:

1. Konwergencja metod przekazu informacji, określana także jako konwergencja mediów (internet jako metamedium),
2. Konwergencja rodzajów mediów internetowych (przez co klasyfikacja wielu serwisów online jest niemożliwa bądź trudna).

O ile wyjaśnienie tego zjawiska na pierwszym obszarze jest proste (współistnienie różnych rodzajów treści w ramach jednej [pod]strony), o tyle konwergencja rodzajów mediów internetowych może być nieco trudniejsza do szybkiego zwizualizowania.

Wyobraźmy sobie duży portal internetowy, np. Onet. Pierwotnie portal był niczym więcej, tylko katalogiem stron www. (Polecam wpis, w którym zebrałem zrzuty ekranu pierwotnych wersji popularnych stron internetowych). Z czasem na jego stronach pojawiły się aktualności. Obok katalogu www (jako rodzaju strony internetowej) pojawił się zatem serwis informacyjny (jako odrębny typ witryny). Na przestrzeni lat dokładano kolejne klocki, w efekcie czego pojęcie portalu się rozmyło. Dziś w ramach jednego portalu istnieją blogi, serwis VOD (ang. video on demand – wideo na żądanie), a nawet sklep internetowy.

Konwergencja rodzajów mediów internetowych nie dotyczy tylko dużych portali (choć na ich przykładzie najłatwiej to zjawisko przedstawić). Weźmy pod lupę wortale tematyczne. Kiedyś grupowały teksty dotyczące konkretnej dziedziny. Dziś oferują fora dyskusyjne, galerie zdjęć, blogi i bazy danych. Integralną częścią niektórych serwisów tematycznych są także małe stacje radiowe (gdzie emitowane są podcasty oraz muzyka lubiana przez członków grupy docelowej) czy sklep internetowy.

Konwergencja trwa nadal. Myślę, że przyczynią się do tego serwisy społecznościowe – będą coraz częściej wykorzystywanym narzędziem i z czasem mogą zastąpić przeglądarkę internetową. Nie śmiejcie się – już teraz przeglądarki internetowe przypominają bardziej platformę do uruchamiania e-aplikacji działających w chmurze niż prosty program do przeglądania stron internetowych.

Konwergencja obejmie zatem trzeci obszar – komunikacja i konsumpcja treści staną się niemal jednym, a miejsce przeglądarki internetowej zajmie e-usługa. Muszę wymyślić nazwę dla tego zjawiska… :)

Kliknijcie na wybrane zdjęcie, aby zobaczyć je w większej rozdzielczości. Pod powiększonym zdjęciem zobaczycie opis wydarzenia oraz informacje o autorze.

[Show as slideshow]

Zapraszam do wysyłania Waszych propozycji zdjęć oraz komentowania :)

Jak często i w jakim celu dziennikarze korzystają z mediów społecznościowych? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziecie w dalszej części wpisu.

Na początek trochę bełkotu prawnego mojego autorstwa :)

„Za każdym razem, gdy w niniejszym wpisie będzie mowa o serwisach społecznościowych, Strony powinny wziąć pod ogół witryn Web 2.0.”

Jak być może wywnioskowaliście ze wcześniejszych wpisów, w mojej ocenie serwisy społecznościowe mieszczą się w ramach stron charakterystycznych dla internetu drugiej generacji, ale tych określeń nie traktuję jako synonimów. Według mnie mój blog czy Wikipedia nie są serwisami społecznościowymi, choć są przykładami stron Web 2.0.

Z raportu Multi Communications wynika, że w pracy zawodowej z social mediów przynajmniej raz w tygodniu korzysta 60 proc. dziennikarzy. Czynnikiem, który najczęściej skłania ich do przeglądania serwisów Web 2.0, jest atrakcyjność zamieszczanych tam informacji (choć lepszym słowem jest „treści” :)). Szukają tam przede wszystkim inspiracji, ale także komentarzy i opinii.

Dziennikarze najczęściej odwiedzają:

• blogi (30 proc. ankietowanych),
• Facebooka (20 proc. badanych),
• Wikipedię (16 proc. respondentów),
• YouTube (15 proc. uczestników badania).

Co mnie nie dziwi, małą popularnością cieszą się serwisy mikroblogowe. Z Twittera korzysta 7 proc. ankietowanych, z Blipa – tylko 1 proc. Marginalne znaczenie ma także nk.pl. (Kiedyś napiszę wpis na temat specyfiki polskiego internetu – mam kilka ciekawych wniosków, które wyniosłem z pracy dla jednej z czeskich firm, wydających serwisy internetowe.)

Dziennikarze zazwyczaj „przeciętnie” oceniają wiarygodność treści zamieszczanych w serwisach Web 2.0. Ale, co ciekawe, zdaniem redaktorów biorących udział w badaniu, blogi odznaczają się większą wiarygodnością niż atrakcyjnością. W przypadku pozostałych serwisów społecznościowych te proporcje są odwrotne.

(…) Pozostaje pytanie, jak dziennikarze postrzegają przyswajane przez siebie informacje z mediów społecznościowych. Ankieta ujawniła, że zaledwie 25 proc. przebadanych polskich dziennikarzy ocenia te informacje jako wiarygodne.

W Stanach Zjednoczonych może być podobnie. Jednakże wydaje mi się, że dziennikarze używają tych kanałów komunikacji, aby móc wyrobić sobie ogólne odczucia opinii publicznej na dany temat, bez konieczności przeprowadzania dużej liczby sondaży i wywiadów. Nie ulega wątpliwości, ze skłania to ich do pisania o tematach mających dla ich czytelników lub widzów największe znaczenie.

Ralph Katz, współzarządzający agencją CooperKatz & Company

Raport w pełnej wersji można pobrać na stronie multipr.pl. Zapraszam też do zapoznania się z wynikami moich badań dotyczących blogosfery i dziennikarstwa internetowego w Polsce.

Co sądzicie o przedstawionych wynikach? Na ile wypływające z nich wnioski pokrywają się z Waszym sposobem korzystania z serwisów Web 2.0?

Odpowiedziałem, że wszystko powinno zacząć się od określenia celu istnienia serwisu. (Będę mówił o zakładaniu/prowadzeniu strony; pamiętajcie jednak, że dziennikarze rozpoczynający pracę w już istniejącej redakcji, również powinni odpowiedzieć sobie na pytanie „po co?”.)

Cel istnienia strony determinuje szereg podejmowanych działań – na tej podstawie określamy grupę docelową, linię programową, strategie promocji, cykl życia publikacji i wiele innych elementów. Dróg do realizacji celu jest wiele, jednak brak świadomości celu sprawia, że poruszamy się po omacku.

Cały problem polega na tym, że niewielu początkujących redaktorów naczelnych zdaje sobie sprawę z potrzeby zdefiniowania celów (bo tych zazwyczaj jest więcej niż jeden). One zawsze istnieją, czasem jednak jedynie w podświadomości. Nie zawsze są górnolotne czy odnoszące się do kwestii natury ekonomicznej. A nawet jeżeli są próżne, to gdybyśmy przyznali się do nich, byłoby nam łatwiej je osiągnąć…

O celach na moim przykładzie

Ja miałem trochę szczęścia. Uświadomiłem sobie to dopiero niedawno, gdy zastanowiłem się, jakie cele przyświecały mi podczas zakładania strony. Z jednej strony interesowałem się komputerami, z drugiej zaś – wreszcie chciałem mieć coś swojego. Ciężko jednak nazwać to celem, jednak – jak się zaraz przekonacie – ma znaczenie. Powiem szczerze: kilku dobrych kolegów pisywało do innych, konkurencyjnych serwisów, czym bardzo mi imponowali. Idąc w ich ślady (lecz nieco inną drogą: poprzez założenie własnej strony) mogłem nie tylko powiedzieć, że ja też publikuję w internecie, ale także miałem motywację do tego, by rozwijać swoje zainteresowania. Miałem wówczas 16 lat*.

Nie chciałem ani zarabiać, ani zbawiać świata… Chciałem przynależeć i móc się tą przynależnością pochwalić. Jednak – o zgrozo – spodobało mi się to! I z czasem te cele ustępowały innym, bardziej ambitnym. Chciałem, by założony przeze mnie serwis dostarczał rzetelnych informacji i stanowił punkt odniesienia dla innych pasjonatów komputerów (takie z resztą hasło reklamowe – punkt odniesienia (ang. reference point – bo przecież musiało brzmieć tak… amerykańsko) towarzyszyło PC Centre na pewnym etapie rozwoju).

Po drodze napotkałem wiele poważnych problemów, które nie pozostały bez wpływu na cele istnienia PC Centre. Sytuacja na rynku sprawiła, że w pewnym momencie wśród powodów, dla których prowadziłem tę stronę, musiały pojawić się czynniki ekonomiczne. Jednak do momentu przekazania sterów moim następcom najważniejszym celem była rzetelność dziennikarska. PC Centre było dla mnie szkołą dziennikarstwa, zarządzania zespołem i prowadzenia interesów w taki sposób, by suwerenność witryny nie była naruszona.

Obecnie hasłem, które promuje założony przeze mnie serwis, jest słowo „obiektywnie”. To się udało – nasze testy nie są idealne (wciąż jest wiele elementów, nad którymi musimy popracować), ale zdobywamy bardzo przychylne opinie. Nie zawsze są one widoczne w komentarzach (nawet moje badania dowodzą, że internauci rzadko wyrażają w ten sposób przychylne opinie), ale w czasie różnego rodzaju spotkań czy rozmów za pośrednictwem komunikatorów internetowych ja i moi współpracownicy słyszeliśmy, że „robimy dobrą robotę”.

Cele działalności mediów internetowych
pomagają w odniesieniu sukcesu

Jakie wnioski wypływają z tego, co napisałem? Cele ewoluują, czasami od bardzo błahych ku ambitnym, zasadnym z biznesowego czy moralnego punktu widzenia. Brak pełnej ich świadomości nie wyklucza sukcesu, jednak wówczas większą rolę odgrywa przypadek. PC Centre nie odniosło spektakularnego sukcesu, jednak IMHO, biorąc pod uwagę punkt startowy i sytuacje losowe, udało nam się całkiem wiele.

Jeśli już na starcie zdefiniujecie konkretne cele, realizacja przyjdzie Wam łatwiej. Sama świadomość sensu działalności nie gwarantuje to sukcesu, jednak w razie nieosiągnięcia oczekiwanych efektów łatwiej Wam będzie wyciągnąć wnioski na przyszłość. Trudno bowiem mówić o błędach, skoro nie wiadomo, dokąd zmierzamy…

Celów zazwyczaj jest wiele. Warto jednak spośród nich wybrać jeden wiodący. Uważam, że cenne jest także zdefiniowanie dodatkowych założeń, które winny być zrealizowane w określonej perspektywie czasu.

Co może być Twoim celem?

Stałymi celami zasadniczymi i pobocznymi mogą być:

• osiągnięcie zysku,
• zbudowanie społeczności internautów zainteresowanych konkretnym tematem i wzajemna wymiana wiedzy,
• zbudowanie tzw. publicity wokół jakiejś konkretnej sprawy (np. problemów określonej mniejszości),
• utworzenie i rozwijanie nowej niszy (np. serwis informacyjny producenta nieznanych dotąd urządzeń),
• dostarczenie rzetelnych i pogłębionych bieżących informacji (warto ściśle zawęzić obszar),
• uzyskanie statusu eksperta w zakresie oceny określonych produktów,
• pomoc w rozwiązywaniu określonych problemów,
• zbudowanie i rozwijanie bazy jakichś danych (np. silną stroną Filmwebu jest przeogromna biblioteka informacji o filmach, wraz z ocenami i komentarzami internautów),
• itd.

Celami terminowymi mogą być (określone w konkretnym przedziale czasu):

• przychód/zysk,
• ilość pozyskanych reklamodawców,
• ilość sprzedanych abonamentów na dostęp do treści,
• oglądalność,
• ilość zaangażowanych członków społeczność zgromadzonej wokół serwisu,
• ilość odnośników prowadzących do strony,
• itp.

Fundament wszystkiego

Cele determinują niemal wszystko. Przede wszystkim wpływają na określenie grupy docelowej, do której kierujecie przekaz. A dalej? To już domino…

Jeśli wśród celów, dla których powołujecie do życia nowe medium internetowe, są czynniki ekonomiczne, przeczytajcie koniecznie wpis na temat modeli biznesowych oraz cykl wpisów dotyczących reklamy internetowej. Cele istnienia mediów internetowych przejawiają się także w ujęciu tematu, zatem warto zastanowić, jak dalece powinniście się zagłębiać przedstawiając daną sprawą (nie zwalnia to dziennikarza z obowiązku z poznania tematu najwnikliwiej, jak to możliwe).

Wiecie co? W zasadzie mógłbym Wam polecić lekturę całego bloga, i wielu innych. Tak fundamentalne znaczenie ma cel.

Na koniec raz jeszcze zaznaczam: nie zrażajcie się, gdy nie uda się Wam osiągnąć założonych celów. Ich istnienie sprawia, że świadomie możecie ocenić swoją pracę oraz wpływ czynników, na które nie mieliście wpływu. I wyciągnąć wnioski.

Powodzenia! Komentarze mile widziane :)

* Początki mojej „twórczości” odnoszą się do strony geo.website.pl – kiedyś o tym napiszę, bo to ciekawa historia.