Od razu zaznaczę, że w Polsce na palcach jednej ręki można policzyć wartościowe książki na temat dziennikarstwa internetowego. Jeżeli kogoś interesuje ten temat, powinien skorzystać także z dorobku autorów amerykańskich czy niemieckich. Nieco lepiej jest w przypadku blogów.

Pozycje polskojęzyczne,
w tym artykuły z prac zbiorowych

1. Leszek Olszański. Dziennikarstwo internetowe
2. Stuart Allan. Newsy w sieci
3. Tomasz Bienias. Komputer w pracy redakcji i dziennikarza [w:] Zbigniew Bauer, Edward Chudziński (red.). Dziennikarstwo i świat mediów
4. Zbigniew Oniszczuk. Zawód dziennikarza w Niemczech w dobie technicyzacji [w:] Marian Gierula (red.). Współczesny dziennikarz i nadawca
5. Michał Kaczmarczyk. Dziennikarstwo obywatelskie – miejsce i rola w systemie komunikowania społecznego [w:] Marian Gierula (red.). Współczesny dziennikarz i nadawca
6. Grzegorz Mazurek. Blogi i wirtualne społeczności – wykorzystanie w marketingu

Pozycje anglojęzyczne

1. Michael A. Banks. Blogging Heroes: Interviews with 30 of the World’s Top Bloggers
2. Hugh Hewitt. Blog: Understanding the Information Reformation That’s Changing Your World
3. Mark Tremayne. Blogging, citizenship, and the future of media
4. Xigen Li (red.). Internet Newspapers. The Making of a Mainstream Medium

W wolnych chwilach czytam kolejne pozycje – w miarę możliwości będę poszerzał tę listę :)

P.S. Wybaczcie mi, że nie zamieszczę tutaj listy artykułów prasowych – jest ich naprawdę wiele; poza tym nie chce, abyście ograniczyli się do tego, co sam wskażę :) Zapewniam, że warto poświęcić trochę czasu, by przekopać się przez prasę branżową, a także dzienniki i tygodniki.

Czy to oznacza, że cudzysłów jest całkowicie niedopuszczalny? Nie. Wciąż przydaje się, gdy chcemy przytoczyć fragment jakiegoś dokumentu czy definicję zamieszczoną na Wikipedii. Tymczasem gdy informację chcemy wzbogacić o czyjąś wypowiedź, stosujemy się do szablonu:

– Pierwsze zdanie wypowiedzi. Drugie zdanie wypowiedzi – powiedział poseł Xyz z Partii Piwotalnej.

Cytat rozpoczynamy od półpauzy (ew. dywizu, czyli krótkiego myślnika). Ostatniego zdania wypowiedzi nie kończymy kropką – stawiamy natomiast myślnik, po którym zamieszczamy informacje o autorze wypowiedzi. Cały blok kończymy kropką.

Informacja o autorze wypowiedzi może być zamieszczona także między dwoma jej członami:

– Pierwsze zdanie wypowiedzi – powiedział poseł Xyz z Partii Piwotalnej. – Drugie zdanie wypowiedzi.

Cytat zazwyczaj powinien znajdować się w osobnym akapicie. Spójrzcie jednak na jeszcze jeden przykład:

Poseł Xyz z Partii Piwotalnej powiedział: – Pierwsze zdanie. Drugie zdanie – powiedzmy, że trochę dłuższe.

Jeżeli chcemy zacząć od poinformowania czytelnika o autorze słów, które następnie przytaczamy, nie rozpoczynamy nowego akapitu tuż przed dywizem otwierającym wypowiedź.

Rozpoczęliśmy kolejny rok – a więc kolejne 12 pasjonujących miesięcy, które zaskoczą niejednego kolejnymi zmianami w globalnej sieci. To kreatywne podejście ludzi takich jak my – tworzących strony internetowe i wypełniających je treścią – oraz ciągłe podnoszenie standardów decydują o witalności internetu (bardzo podoba mi się to słowo w odniesieniu do tego metamedium).

U progu 2010 roku chciałem podzielić się z Wami 10 poradami – przystosowałem je do czasów, w jakich tworzymy. Może dla kogoś okażą się źródłem inspiracji? :)

1. Szukaj własnych tematów

W polskich mediach internetowych brakuje oryginalności. Portale ogólnotematyczne, takie jak Onet, Gazeta.pl czy Wirtualna Polska, kopiują depesze PAP-u i w efekcie mają do zaoferowania dokładnie to samo. Nieco lepiej jest w przypadku wortali, jednak te – mimo że informacje redagują na swój sposób – bazują na tych samych źródłach, a informacji często nie próbują pogłębić.

Aby zdobyć informacje, wcale nie musisz wstawać sprzed komputera – robiąc to, czym zajmujesz się na co dzień, i czytając o swoim hobby, szukaj potencjalnego tematu, który można podjąć. Pisz także maile (i zdzwoń) do rzeczników prasowych i staraj się zdobyć jakieś nowe informacje. A jeśli masz czas i możliwość, uczestnicz w konferencjach prasowych, wybieraj się na różnego rodzaju targi, spotykaj się z ludźmi, którzy mogą stanowić dla Ciebie inspirację. Po prostu staraj się wnieść do Twojej e-redaktorskiej pracy nutkę świeżości. Wystarczy, że będziesz bacznie obserwował(a) to, co dzieje się wokół Ciebie.

2. Podawaj źródło, na podstawie którego opracowałaś/-eś informację

Ten prosty zabieg sprawi, że w oczach czytelników będziesz bardziej wiarygodna/-y. Gdy przedstawiona informacja jest efektem Twoich własnych spostrzeżeń (dziennikarskiego śledztwa!), zaznacz, że źródło jest “własne”. Z kolei gdy informator poprosi Cię o anonimowość, wspomnij o tym w tekście. W każdej innej sytuacji, zaznacz, skąd czerpałaś/-eś informacje.

Jeżeli dana aktualność została opracowana na podstawie źródła internetowego, ważne jest podanie bezpośredniego odnośnika do niego. Dzięki temu odwiedzający będą mogli zapoznać się z informacją u źródła.

3. Optymalizuj treść pod kątem wyszukiwarek

82% użytkowników odwiedzających PC Centre trafia na strony tego serwisu z wyszukiwarek. To pokazuje, jak ważna jest optymalizacja strony pod kątem Google, i jak wiele można dzięki niej osiągnąć.

Twoim podstawowym narzędziem – jako dziennikarza – jest tzw. linkowanie wewnętrzne. Pisząc na jakiś temat, staraj się odnieść do podobnych informacji, który Ty i Twoi współpracownicy opublikowaliście wcześniej. Dzięki temu roboty indeksujące będą sprawniej poruszały się po Twoim serwisie. Zyskają także Twoi czytelnicy, którzy zainteresowani tematem chętnie zapoznają się z materiałami archiwalnymi, generując tym samym więcej odsłon.

Bardzo pomocne jest także zamieszczanie słów kluczowych w tytule informacji oraz w jej treści. Jeżeli CMS, z którego korzystasz, pozwala na dołączenie do artykułu słów kluczowych oraz opisu, które następnie wyświetlane są w sekcji META (niewidocznej dla użytkowników, lecz docenianej przez wyszukiwarki) -  dodawaj je.

(Więcej na temat optymalizacji stron pod kątem wyszukiwarek napiszę w osobnym wpisie. To bardzo rozległy, lecz ważny temat.)

4. Dodawaj multimedia do swoich tekstów

Filmy, nagrania audio, zdjęcia, wykresy i infografiki – te wszystkie elementy sprawią, że Twój tekst będzie bardziej zrozumiały, a czytelnicy chętniej poświęcą czas na zapoznanie się z nim. Jak wynika z badań przeprowadzonych przeze mnie w 2008 roku, czytelnicy za najbardziej pomocne w przyswajaniu treści uważają zdjęcia (78%) oraz klipy wideo (51%). Minęły dwa lata – myślę, że obecnie jeszcze więcej osób wśród najatrakcyjniejszych elementów wzbogacających treść, widziałoby filmy. Uważam, że dziennikarstwo internetowe będzie coraz bardziej multimedialne (stąd określenie przeze mnie internetu jako metamedium).

5. Dbaj o wygląd serwisu i czytelność treści

W internecie “książkę ocenia się po okładce”. Twoi czytelnicy będą nieświadomie zwracać uwagę na to, jak wygląda Twój serwis. Pierwsze wrażenie zadecyduje o tym, z jakim nastawieniem będą przeglądać udostępnione na stronie zasoby. Jeżeli strona będzie schludna, a nawigacja przyjazna, prawdopodobieństwo, że wrócą, będzie znacznie większe.

Przykładaj także wagę do wyglądu samego tekstu. Jeżeli jest dłuższy, stosuj śródtytuły. Są różne opinie na temat tego, czy długi tekst należy dzielić na strony. Niektóre badania dowodzą, że użytkownicy lepiej zapamiętują tekst, który jest im “dawkowany”; inne natomiast mówią o rosnącym przywiązaniu do rolki w myszce. W każdym razie dodanie nagłówków z pewnością ułatwi poruszanie się po tekście.

6. Stwórz mobilną wersję serwisu

Coraz więcej osób przegląda internet na ekranach telefonów komórkowych. Przyznasz mi chyba rację, że na tak małej powierzchni lepiej ogląda się te strony, które są do tego przygotowane? Mobilna wersja serwisu będzie dla Ciebie i Twoich współpracowników dodatkowym kanałem komunikowania. Co więcej, serwis dostosowany do urządzeń przenośnych może pomóc w budowaniu więzi między Twoim serwisem a czytelnikami, gdyż zawsze będą mieli do niego dostęp – publikowane treści będą mogli czytać w autobusie lub na wakacjach.

7. Korzystaj z kanałów RSS do monitorowania innych serwisów

iGoogle, Netvibes czy polski Cafe News pozwolą Ci stworzyć stronę, na której możliwe będzie umieszczenie wielu kanałów RSS naraz. Znacznie ułatwi Ci to monitorowanie tego, co dzieje się w sieci, i pozwoli wyłapać interesujące tematy.

Alternatywą dla usług webowych są czytniki RSS instalowane na dysku twardym.

8. Czytaj komentarze do Twoich tekstów

Dzięki temu utrzymasz kontakt z czytelnikami. Opinie zamieszczane przez internautów bywają też cenną szkołą dziennikarskiego rzemiosła; ktoś może wyłapać błąd w Twoim tekście lub zwrócić uwagę na inny aspekt poruszonej sprawy. Z kolei w chwilach słabości może znajdziesz wśród nich przychylne wypowiedzi, które dodadzą Ci wiatru w żagle?

9. Nawiązuj kontakty

W pracy dziennikarza nieoceniona jest rozbudowana baza kontaktów – przydaje się, aby poprosić kogoś o komentarz do opracowywanego właśnie tekstu lub o dodatkowe materiały.

Jeżeli zarządzasz serwisem, gromadź także dane kontaktowe firm i osób potencjalnie zainteresowanych reklamą. W końcu utrzymanie strony www trochę kosztuje.

10. Bądź przede wszystkim dziennikarzem, ale też biznesmenem

Nawet jeśli poszukiwanie reklamodawców nie należy do Twoich obowiązków, musisz rozumieć rynek reklamowy. Twojemu szefowi pomożesz także wtedy, gdy będziesz znał(a) techniki, dzięki którym zatrzymasz czytelnika na dłużej i sprawisz, że otrzyma on rzetelną informację, jakiej szukał.

Aby pozyskać kontrahentów, trzeba ich zrozumieć – reklama ma być dla nich motorem napędzającym sprzedaż. Na szczęście dla wydawców serwisów internetowych wciąż są obszary, gdzie reklama bannerowa (lub – jak kto woli – display’owa) jest dobrą inwestycją.

Należy zrozumieć reklamodawców

Zazwyczaj firmy dysponują budżetem reklamowym, który jest wprost proporcjonalny do ich wielkości – małe firmy są w stanie zainwestować w marketing niewielkie środki, podczas gdy możliwości dużych koncernów są znacznie większe. Jednocześnie małe firmy, chcąc zachować płynność finansową, oczekują bezpośredniego i możliwie szybkiego przełożenia zainwestowanych pieniędzy na ilość… zarobionych pieniędzy. Duże z kolei mogą sobie pozwolić na długoterminowe inwestowanie w reklamę.

Google ze swoim systemem AdWords odniósł sukces nie dlatego, że opracował przełomową technologię. Koncern z Mountain View zauważył, że niezliczonej liczby firm nie stać na promowanie swoich produktów i usług. Słowem-kluczem otwierającym dostęp do łask reklamodawców było w wypadku Google i jest obecnie ROI – współczynnik zwrotu z inwestycji, określający efektywność przedsięwzięcia.

Wysoki współczynnik ROI reklamodawca osiąga wtedy, gdy stosunkowo niewielka suma przekłada się na duży zysk. W przypadku reklam bannerowych, które są bohaterem tego tekstu, współczynnik ten jest zazwyczaj stosunkowo niewielki (chyba że efekty przynosi reklama kupowana po 2 zł). Z kolei profesjonalnie przeprowadzona kampania SEM (w wyszukiwarkach) dla małych firm może przynieść stosunkowo duże korzyści. Wszędzie tam, gdzie efektywność kampanii mierzona jest liczbą konwersji (o tym dalej), reklama oparta o system CPC (płatny od kliknięcia) przy rozsądnej stawce będzie korzystniejsza.

Konwersja to nic innego, jak działanie podjęte przez internautę, będące ostatecznym celem kampanii (możecie sobie wyobrazić, jak internauta „konwertuje się” w klienta). W przypadku sklepu internetowego konwersją będzie dokonanie zakupu lub rejestracja; dla firmy produkującej procesory – zapoznanie się z ofertą i zapamiętanie jej; gdy kampanię prowadzi firma consultingowa – zapisanie się na darmowy newsletter.

Dla myślących dalekowzrocznie…

Wiesz już, że mała firma nie będzie zainteresowana wykupieniem reklamy bannerowej w Twoim serwisie (jeżeli prowadzisz serwis o zasięgu regionalnym lub lokalnym, Twoje szanse wzrastają, jednak i tak odradzałbym wiązanie większych nadziei z tą grupą docelową).

Reklama display’owa pozwala kształtować markę. Umożliwia zaprezentowanie logo i haseł/obrazów ilustrujących to, co się za nim kryje. Prowadzona przez dłuższy czas i odpowiednio nakierowana pozwala zaistnieć marce w świadomości klientów.

Kampanie oparte o reklamy bannerowe mogą być (“mogą być”, bo żaden rodzaj kampanii nie gwarantuje sukcesu) dobrą formą promocji dla firm, chcących tworzyć lub umacniać markę. Jeszcze lepiej, jeżeli tego typu działania skoordynowane są z akcją informacyjną.

Weźmy pod lupę producenta procesorów, który chce wprowadzić na rynek zupełnie nową ich serię. Media traktujące o komputerach chętnie podejmują temat, jednak użytkownik po kilku minutach od przeczytania zapomina, o czym tak naprawdę czytał. Reklama bannerowa , którą co jakiś czas widzi, przypomina mu o tym, że lada moment na sklepowych półkach będzie można znaleźć komputery z nowym CPU. Jeżeli po pewnym czasie natrafi na test potwierdzający wysoką wydajność nowego układu, a jego cena jest na atrakcyjnym poziomie, szanse sprzedaży dodatkowo wzrastają.

Reklama bannerowa komunikuje w sposób wizualny, przez co jest dobra do wzmacniania świadomości marki.

Dobry handlowiec wie, co sprzedaje

Reklama to produkt, dlatego jeśli chcesz przekonać do siebie dużych reklamodawców, musisz otworzyć pudełko i pokazać, co jest w jego wnętrzu. Jak pisałem, planując kampanię bannerową szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednie jej nakierowanie – aby trafiła precyzyjnie do grupy docelowej. Stąd dobrze wypadniesz, jeżeli przedstawiając swoją ofertę zaprezentujesz także profil czytelników odwiedzających Twój serwis – najlepiej, jeśli dane na ten temat zdobędziesz w wyniku profesjonalnych (i niestety drogich) badań.

Pamiętaj, że istnieją także inne formy promocji. Reklamy oparte na bannerach oferowane są przez wiele serwisów, ale w żadnym razie nie wyczerpuje to katalogu możliwości. Zachęcam Was, abyście niczym Google poszukali sposobu na przekonanie do siebie firm, dla których reklama bannerowa jest nieopłacalna. Każdy z nas pisze na jakiś temat, a do determinuje krąg odbiorców treści oraz reklamodawców – pomyślcie, w jaki sposób możecie im pomóc.

I błagam – miejcie godność i nie oferujcie reklamy za 2 zł miesięcznie!

P.S. Zachęcam Was do tego, abyście dzielili się swoimi pomysłami – chętnie odpowiem na Wasze sugestie i komentarze. Zapraszam także do lektury dwóch innych wpisów:

• Modele biznesowe serwisów internetowych
• Serwisy internetowe żyją z reklamy

Osoby zajmujące się teorię gatunków dziennikarskich wymieniają następujące rodzaje lidów:

• streszczający – najpopularniejszy, opisujący istotę wydarzenia, najbardziej zgodny ze wspomnianą zasadą odwróconej piramidy;
• jednoaspektowy/pojedynczy – skupia się na jednym elemencie danego wydarzenia;
• cytatowy – jego podstawą jest czyjaś wypowiedź;
• opóźniony/retrospekcyjny – przedstawia następstwa jakiegoś wydarzenia;
• dramatyczny – zachęca do dalszej lektury poprzez wprowadzenie napięcia, w tym utożsamienie się z bohaterem tekstu;
• pytający – w postaci niedługiego pytania;
• hasłowy – zawierający kilkuwyrazowy zwrot;
• w postaci anegdoty.

Przeglądając strony z wiadomościami najczęściej spotykamy się z lidem streszczającym. Nic dziwnego – jest on bardzo dobrze odbierany przez czytelników, gdyż pozwala szybko zorientować się w temacie; to z kolei jest szczególnie ważne w przypadku mediów internetowych…

W odniesieniu do prasy (w pewnym stopniu można odnieść to także do serwisów z wiadomościami) mówi się, że czytelnik po lekturze samych tytułów (w tym nadtytułów i podtytułów) oraz lidów powinien mieć ogólne pojęcie o wydarzeniach przedstawionych na łamach danego numeru.

Dziennikarze internetowi chętnie sięgają także po lid cytujący. To także nie jest zaskakujące, bo wypowiedzi naszych polityków są same w sobie zachętą do dalszej lektury :)

Warto zauważyć, że konstrukcja serwisów internetowych nierzadko narzuca stosowanie lidów kilkuzdaniowych. Bardzo krótkie fragmenty tekstu, które w przypadku prasy w pewnych warunkach można by uznać za lid, w internecie pełnią funkcję podtytułu. A o tym, jak ostatecznie można zakwalifikować dany fragment tekstu – jako lid czy jako podtytuł – decyduje następujący po nim tekst.

W internecie – podobnie z resztą jak w prasie – lid zazwyczaj jest wytłuszczony. Wielkość czcionki jest taka sama, jak w przypadku rozwinięcia danej informacji.

Czas na przykłady :) Zgodnie z tym, co pisałem, ze znalezieniem lidu streszczającego nie miałem żadnego problemu:

Warszawiak musi pracować na mieszkanie siedem lat. To krócej niż nowojorczyk czy londyńczyk, ale i tak bardzo długo. Są miasta na świecie, gdzie na mieszkanie wystarczy trzyletnia pensja – wynika z raportu, który dla “Gazety” przygotowała firma doradcza Reas.

Wyborcza.biz

Osoby, dzięki którym policja złapała złodziei tablicy z bramy byłego obozu Auschwitz, nie otrzymały obiecanej nagrody. Miały dostać 115 tysięcy złotych, ale minister kultury potrzebuje ich danych, by wystawić rachunek. Tymczasem informatorzy chcą zostać anonimowi. Jest problem.

Dziennik.pl

Poniżej przykład lidu cytującego:

- To był drobiazg, żadna wiadomość i żaden fakt, na którym da się zbudować jakąś konstrukcję polityczną – tak wyrzucenie, a potem przywrócenie do komisji hazardowej posłów PiS Beaty Kempy i Zbigniewa Wassermanna komentuje Stefan Niesiołowski. I dodaje: – PiS-owskie Ardeny już się skończyły. A o los Platformy nie ma potrzeby się martwić.

TVN24.pl

Lid jednoaspektowy (uwaga, drogie Panie!):

To dobra wiadomość dla kobiet: nadmiar kilogramów w okolicach pupy i ud chroni przed chorobami

Rzeczpospolita.pl

Przykład lidu pytającego:

Co robi prawdziwy mężczyzna w tabloidzie? Opowiada o swoim wyglądzie i farbach do włosów…

Pudelek.pl (wszedłem tam w poszukiwaniu bardziej egzotycznych lidów :))

W dalszym ciągu będę szukał przykładów innych lidów i uzupełniał powyższą listę. Jeżeli Wam uda się trafić na jakiś warty publikacji fragment, nie wahajcie się go przesłać lub umieścić w komentarzu!
Z góry dzięki!

W tym roku Onet organizuje już piątą edycję konkursu na Blog Roku. Postanowiłem zajrzeć za jego kulisy, stając do boju o ten tytuł z innymi blogerami. Moimi bezpośrednimi konkurentami są koleżanki i koledzy ubiegający się o ten tytuł w kategorii blogów profesjonalnych. Czy uda mi się wygrać – nie wiem. Jednak nie to jest najważniejsze :)

Formuła konkursu wydaje się przemyślana, choć pewnym zaskoczeniem dla niektórych może być to, że w drugim etapie – który właśnie trwa – głosy oddaje się za pomocą SMS-ów za 1,22 zł. 10 blogów spośród zgłoszonych w pierwszej fazie zostanie nominowanych do trzeciego etapu, w którym zostaną one ocenione przez jury.

Myślę, że SMS-owa forma głosowania w trwającym właśnie etapie wykluczy część nadużyć. Wybór bloga, na który dany użytkownik odda swój głos, będzie bardziej przemyślany. Oczywiście duże znaczenie będzie miała popularność blogera, jednak istotna będzie także jakość treści, stopień zintegrowania zgromadzonej społeczności oraz sposób, w jaki autor będzie zachęcał do oddawania głosów… (Sprawdziłem przed chwilą dzisiejsze wyniki z Google Analitycsa; do tej pory odnotowano tylko 20 wejść ze strony konkursowej; duży wpływ będzie więc miało to, jaką popularnością cieszył się weblog jeszcze przed rozpoczęciem konkursu.)

Jeżeli podoba się Wam mój blog, zapraszam Was do wsparcia mnie w tym boju. Będę bardzo wdzięczny za każdy oddany głos!

Aby zagłosować,
należy wysłać SMS o treści B00301 (0 = zero)
na numer 7144.

Głosowanie zostało zakończone. Dziękuję!

Dochód z SMS-ów organizator konkursu – portal Onet.pl – przeznaczy na turnusy rehabilitacyjne dla osób niepełnosprawnych. Dziękuję także w ich imieniu!

P.S. Z jednego numeru można oddać tylko jeden głos popierający danego bloga.

Najważniejsze zmiany obejmują:

• przebudowę nawigacji – z niektórych elementów zrezygnowałem, w ich miejsce pojawiły się nowe, na przykład chmura tagów czy boks przedstawiający cykle wpisów (tytuł roboczy), które do tej pory zamieściłem na blogu – de facto będą tu odnośniki do raportów big picture, dlatego tytuł ma wciąż status “roboczy”. Mam nadzieję, że nawigacja w nowej odsłonie będzie bardziej użyteczna.
• dodanie dużych ikon do wpisów, dzięki którym będzie łatwiej zidentyfikować temat. Jednocześnie dzięki nim na stronie głównej pojawiło się trochę więcej życia :)
• rotator zawierający wyróżnione wpisy (czyli moim zdaniem najciekawsze z ostatnich dni/tygodni :)), znajdujący się na stronie głównej.

Więcej zmian wkrótce (wśród nich: skrypt do przeglądania galerii dołączonych do wpisów oraz mini-dział z plikami do pobrania). Jeżeli nasuną się Wam jakieś pomysły, piszcie śmiało :)

Książka była na tyle dobra, że mimo zjazdu na uczelni także w niedzielę przeczytałem kilkadziesiąt stron. Wszystko za sprawą wielu trafnych spostrzeżeń Meermana Scotta przedstawionych w ciekawy (choć miejscami zbyt amerykański) sposób oraz zilustrowanych wieloma przykładami – nie tylko z USA, ale dotąd na żaden “polski ślad” nie trafiłem.

Meerman Scott przekonuje, że dzięki internetowi przed specjalistami od PR i marketingu (granica między jedną a drugą dziedziną jego zdaniem się zatarła) otworzyły się zupełnie nowe możliwości. Ba, aby przeprowadzić skuteczną i niedrogą kampanię promocyjną w sieci, należy odrzucić obowiązujące dotąd zasady, a czasem wręcz działać całkowicie na opak.

Wracam do czytania, a kiedyś w przyszłości może poświęcę szerszy wpis na temat koncepcji autora Nowych zasad marketingu i PR.

Przeglądałem aukcje wystawione przez mniejsze i nieco większe serwisy. Poniżej przykłady – pierwsze sześć ofert z pierwszej strony kategorii Bannery, buttony, billboardy (obejmuje ona także oferty wykonania reklam, które oczywiście zostały pominięte):

• Milion wyświetleń bannera 468×60 px na forum dotyczącym telefonów Sony Ericsson (podobno najpopularniejszym w Polsce). Oglądalność na poziomie 20 tys. unikalnych użytkowników dziennie (dane podane przez właściciela). Miejsce mało kliklalne. Właściciel serwisu współpracuje także z firmą ARBOmedia. Cena za 1000 wyświetleń: 0,12 zł brutto!
• Miesiąc reklamy w serwisie budowlanym – banner 468×60 px lub billboard 750×100 px. Brak gwarantowanej liczby odsłon, liczba reklam w rotatorze – nieokreślona, brak informacji o oglądalności (strzelam, że jest bardzo niska). Cena – 6 zł.
• 50 000 wyświetleń reklamy w serwisie motoryzacyjnym zostało wycenione na 30 zł (0,60 zł za 1000 odsłon). Oglądalność serwisu wg danych sprzedającego kształtuje się na poziomie 2000 odwiedzin dziennie.
• Miesiąc emisji bannera 468×60 px za 2 zł. Reklama zamieszczona zostanie na forum, którego użytkownicy – jak mniemam – wymieniają się linkami do pirackich filmów. Aukcja opatrzona jest komentarzem: „Popatrz sobie na inne aukcje użytkowników allegro, którzy wystawiają banery na 30dni za 8zł na forach. Czy to opłacalne? Musisz zadać sobie te pytanie”. Zadamy sobie – potem.
• Forum dotyczące motywów, które można zainstalować na telefonie komórkowym, za 3,99 zł oferuje 30 000 wyświetleń bannera 468×60. Cena za 1000 odsłon: 0,13 zł. Oglądalność na poziomie 3000 unikalnych użytkowników dziennie (dane za Stat4U – jedyna aukcja, na której podano hasło do statystyk). Miejsca wydają się klikalne.
• 244 zł brutto za reklamę do końca czerwca (czyli za niecałe pół roku) w serwisie adresowanym do firm pogrzebowych oraz obsługujących cmentarze. Brak informacji o oglądalności, brak gwarancji liczby wyświetleń, brak gwarancji liczby reklam w rotatorze.
• 5 zł bez jednego grosza za 50 kliknięć w reklamę (mały boks tekstowy) w serwisie dla użytkowników jednego z programów komputerowych, adresowanego do firm.

Pozostaje mi jedynie dodać, że mimo iż wiele z tych aukcji dobiegało końca, niektóre nie spotkały się z jakimkolwiek odzewem. Ci zaś, którym udało się cokolwiek sprzedać, dokonali tego poprzez mocne zaniżenie ceny. Pozwólcie, że raz jeszcze przywołam słowa jednego z allegrowiczów:

Popatrz sobie na inne aukcje użytkowników allegro, którzy wystawiają banery na 30dni za 8zł na forach. Czy to opłacalne? Musisz zadać sobie te pytanie.

No właśnie – czy reklama za 8 zł na miesiąc jest w ogóle opłacalna? Dla sprzedającego rzecz jasna…? Cena jest zależna od oglądalności oraz jakości serwisu, ale czy oferowanie miesiąca reklamy za 2 zł, czy nawet 8 zł ma w ogóle sens? Jeżeli najwyższą ceną, jaką oferuje mi rynek, są marne 2 zł – choćbym znalazł dziesięciu reklamodawców chętnych do promocji w tej cenie – to wolę w ogóle nie wystawiać aukcji i reklamować serwis jako niekomercyjny. A przecież trzeba jeszcze opłacić prowizję dla Allegro i podatki – o czym chyba większość zapomina. (O tym, jak należy ją kształtować, pisała Julia Krysztofiak-Szopa z firmy AdTaily.)

Inny trend, jaki zauważyłem przeglądając te aukcje, polega na bardzo nieprecyzyjnej ofercie. Dostajemy miesiąc reklamy za 2 zł, ale w sumie nie możemy być pewni, co tak naprawdę kupujemy, bo nigdzie nie jest określone, na jaką liczbę odsłon/kliknięć się to przełoży. Równie dobrze właściciel serwisu może znaleźć 1000 chętnych.

Pozwólcie, że przytoczę fragment innej z ofert z Allegro:

Czy Państwa nie zastanawiają ceny konkurencji? Jak można oferować reklamę 100 000 wyświetleń za ceny poniżej 10zł, w nakładzie kilkudziesięciu sztuk na allegro i emitować to w miesiąc? Są dwie możliwości:
Wariant A. posiadać serwis tak ogromny jak nasz słynny portal nasza-klasa, bądź wyszukiwarkę typu Google. Wtedy można zaniżyć ceny przy tak MILIONOWYCH odsłonach.
Wariant B. sztuczne podnoszenie ilości wyświetleń poprzez mailing ( tysiące osób wchodzi na stronę główną i odczekuje 5 sekund i zamyka a za to ma z czasem grosiki a właściciel strony tysiące odsłon wykonane poprzez “ślepych widzów”), oraz roboty które odświeżają strony co kilka sekund co w efekcie daje takie wynik, że można i za 1gr sprzedawać te nic nie warte tysiące odsłon.

I trend trzeci. Oferty sprzedaży powierzchni reklamowej bardzo często wystawiali właściciele for, którzy nie ponoszą większych kosztów związanych z opracowaniem treści. Można przyjąć, że to kolejna przyczyna tak niskiej wyceny.

Trend czwarty – jedna na siedem aukcji zawierała (moim zdaniem naciągane) wyniki badań dotyczące profilu czytelnika; kolejna określała bardzo skrótowo grupę docelową. Pozostali allegrowicze nawet nie próbowali nakreślić, kto odwiedza ich serwis.

Mam świadomość, że przedstawiłem tylko wąski fragment oferty dostępnej na Allegro. Ale nie dobierałem aukcji tak, by pasowały do przyjętej tezy – przytoczone siedem przykładów to siedem rzeczywistych aukcji, uszeregowanych według daty zakończenia.

Od jakiegoś czasu przeglądam Allegro pod kątem potencjalnego źródła sprzedaży reklam na PC Centre. Wnioski, do których można dojść po analizie tych siedmiu aukcji, nasunęły mi się już jakiś czas temu.

Moim zdaniem szukanie dobrej i taniej reklamy bannerowej na Allegro to wcale nie takie proste zajęcie. Ale to, w jak bezmyślny sposób podchodzą do tego sprzedający, przeraża mnie. Jeśli dane dotyczące oglądalności tych serwisów są prawdziwe (jeśli w ogóle zostały podane – ich brak uważam po prostu oszustwo), to nawet emitując same reklamy RON, po odliczeniu prowizji dla domu mediowego, można zarobić znacznie więcej. A niemal każdy wydawca medium internetowego, który przetarł szlak na reklamowym rynku, zdaje sobie sprawę, że współpraca z pośrednikiem takiego rodzaju do najbardziej opłacalnych nie należy.

Jedyną formą reklamy, którą warto handlować na Allegro, są tzw. odnośniki pozycjonujące. Stawki nie są tu zbyt duże, ale też reklama zajmuje małą powierzchnię i jest stosunkowo nieinwazyjna.

P.S. Reklama display’owa (oparta na bannerach) przeżywa kryzys – wszystko przez reklamę rozliczaną w systemie CTR (od kliknięcia), która dla reklamodawców (często słusznie) wydaje się korzystniejsza. Aukcje internetowe przytoczone w niniejszym poście tylko przyspieszają tę agonię.

Czy urządzenie będzie dostępne w Polsce – nie wiem. Ale postaram się zdobyć jakieś informacje na ten temat – w razie czego Was poinformuję.