Miałem wrażenie, że rozmawiam z dzieckiem – a oczywiście mój szanowny rozmówca, jak na koordynatora anonimów przystało, nie raczył się przedstawić. Co więcej, rozmowa nie trzymała się kupy. Niby oto miałem możliwość obejrzenia (i opublikowania) filmu, którego nikt dotąd nie widział, nagrania dotyczącego głośnej sprawy, dzięki któremu mogłem zyskać rozgłos, jednak od samego początku coś mi tam śmierdziało…

Przede wszystkim podważałem sam fakt rozmowy z przedstawicielem Anonymous Polska… Nie otrzymałem też odpowiedzi na – moim zdaniem – proste pytania. I po kilkudziesięciu godzinach, które upłynęły od tego momentu, jestem jeszcze bardziej przekonany, że miałem do czynienia z oszustem.

Musicie być świadomi tego, że gdy coś się dzieje (i niekoniecznie mam na myśli wydarzenia wymieniane przez księdza Natanka), to część osób próbuje przekuć to na swoją korzyść. Powstają serwisy, które na fali wydarzeń chcą się wybić, przy okazji zgarniając niemałe pieniądze. A w serwisach społecznościowych bywa czasem tak, że ludzie gromadzą się wokół jakiejś strony fanowskiej, która następnie – wraz z powiązanymi fanami – sprzedawana jest jakiejś firmie.

Dziennikarz powinien być niczym naukowiec. Nie możemy rzucać się na pierwszą lepszą sensację, bo możemy sprzedać ładnie opakowane odchody (tu pozdrowienia dla Królowej Internetu – Baśki – która wręczała paniom nie sprzątającym po swoich psach takie małe souvenirki). Poddawajcie wszystko krytycznemu osądowi, nie wyciągajcie zbyt szybko wniosków i uważajcie na tych, co niby chcą Wam pomóc…

Zarówno wzniosłe, jak i tragiczne wydarzenia, to pożywka dla hien, które chcą ugrać coś dla sebie.

Zdjęcie w nagłówku autorstwa olo81, dostępne na licencji CC.

Atrakcyjnych adresów, nieodkrytych jeszcze przez nikogo, było całkiem sporo. Ja znalazłem idealny – pcc.pl. Ta trzyliterowa, łatwa do zapamiętania domena, miała bardzo istotny wpływ na późniejszą nazwę serwisu. (Nie pytajcie, dlaczego wespół z pozostałymi redaktorami wybraliśmy „PC Centre” zamiast „PC Center” – nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie.)

Ponieważ pochodzę ze stosunkowo niezamożnej rodziny, nie mogłem liczyć na wsparcie inwestycyjne ze strony rodziców – uważali, że to zabawa, a na rozrywkę nie było pieniędzy. Sam z resztą w ogóle nie myślałem o tym przedsięwzięciu w kategoriach biznesowych. Prac nad serwisem nie określiłbym co prawda jako zabawę, bardziej jako hobby – niemniej nie udało mi się przekonać rodziców do wyłożenia bądź pożyczenia 122 złotych.

Postanowiłem poszukać wsparcia wśród firm. Wziąłem „Info-Giełdę” – znany na Śląsku periodyk wydawany przez katowicką giełdę komputerową, w którym ukazywały się oferty i reklamy firm komputerowych z regionu. I wysłałem maila z zapytaniem do kilkudziesięciu przedsiębiorstw. (Tak, były takie czasy, kiedy internet nie był największą i najlepszą bazą danych – całkiem niedawno :)).

Ku mojemu zdumieniu szybko znalazłem chętnego inwestora. Nie byłem wówczas pełnoletni, więc nasze ustalenia nie zostały przeobrażone w pisemną umowę – w ogóle nie przeszło mi to przez głowę, że ktoś, kto jest tak dobrotliwy i chce zainwestować w mój serwis 122 złote, może wywinąć mi jakiś numer.

A ustalenia były takie: w zamian za zakupienie domeny mam przez rok reklamować firmę-inwestora. (Niby długo, ale oglądalność stanowiła wówczas mały ułamek tej, którą notujemy obecnie; poza tym rynek reklamy internetowej w Polsce dopiero raczkował.) ALE… by inwestor czuł się bezpiecznie, chciał zarejestrować domenę na siebie, a po roku miał mi ją odsprzedać za symboliczną złotówkę. Byłem głupi i zgodziłem się.

Minął rok, więc napisałem na GG do dyrektora marketingu, że chciałbym przepisać tę domenę – zgodnie z tym, co ustaliliśmy. I pojawił się problem. Niby zakupem domeny zainteresowała się jakaś fundacja.

Przez ten rok włożyliśmy w serwis wiele zapału – nowa, atrakcyjna domena była dla nas niczym silny wiatr w żagle. I to wszystko stanęło pod wielkim znakiem zapytania.

Po kilku dniach zaproponowano mi odkupienie domeny za kwotę, jaką niby zaoferowała „fundacja” (daję to słowo w cudzysłów, bo patrząc z perspektywy szczerze wątpię w jej istnienie). Miałem wówczas dopiero 18 lat. Kwota, jaką mi zaproponowano za odkupienie praw do domeny pcc.pl, to:

15 000 złotych

Próbowałem walczyć. Przedstawiałem zapisy rozmów, napisałem bezpośrednio do właściciela firmy, wreszcie opisałem całą sprawę na stronie. Efekt? „Inwestor” zmienił ustawienia DNS-ów i serwis znikł z sieci.

W jednej chwili rok pracy został zaprzepaszczony. Wielu redaktorów odeszło. A pozycję w wyszukiwarce Google, która już wówczas dostarczała nam większość odwiedzin, musieliśmy budować od początku. Nie poddaliśmy się jednak. Wraz z garstką wiernych redaktorów zacząłem od nowa – pod nowym, wykupionym na moje nazwisko, adresem pccentre.pl. A domeny pcc.pl nikt nie kupił.

Po pewnym czasie właściciel owej firmy ponownie skontaktował się ze mną, żeby „zakopać topór wojenny” i omówić nową płaszczyznę współpracy. Chodziło o uruchomienie w ramach PC Centre sklepu internetowego. Byłem bardzo sceptyczny, ale postanowiłem się spotkać i porozmawiać. Już na wstępie postawiłem dwa warunki – zwrot domeny oraz pokrycie wszelkich kosztów uruchomienia platformy e-commerce. Nie dogadaliśmy się jednak. (Oczywiście w grę wchodziły także profity z tytułu funkcjonowania sklepu, ale to nie stanowiło wówczas problemu – wiadomo, że zyski odroczone są w czasie.)

Ponownie chciano wystawić mnie do wiatru – okazało się później. Kilka miesięcy później firma została sprzedana innej osobie, a sklep funkcjonujący w ramach PC Centre miał (najprawdopodobniej) zwiększyć jej wartość.

A co z domeną pcc.pl? Od „inwestora” odkupiła ją niemiecka spółka PCC Rail, której polski oddział znajduje się 3 km od mojego domu :/ Wszystko zatem wróciło do Rybnika, jednak nie po mojej myśli. (Co niemal pewne, firma PCC Rail nie zna tej historii, zatem ciężko ją za cokolwiek winić.)

Morał: podpisujcie umowy. I w małych sprawach lepiej zbierajcie oszczędności do świnki, aniżeli szukajcie „inwestora”. 

Minione 12 miesięcy przyniosło w moim życiu wiele zmian na gruncie okołodziennikarskim. Najważniejszym wydarzeniem było wyznaczenie mojego następcy na stanowisku redaktora naczelnego PC Centre – od 14 listopada funkcję tę pełni Tomasz Popielarczyk. W minionym roku na dobre rozpocząłem także działalność szkoleniową – najważniejsze tajniki dziennikarstwa internetowego przedstawiłem m.in. pracownikom Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Ale co tam ja… Ważniejsze jest to, co działo się w sferze makro, w świecie internetu i mediów. Spośród wielu ważnych wydarzeń 2011 roku starałem się wybrać te, które będą miały wpływ na sposób korzystania z globalnej sieci oraz sygnalizujące zmiany natury (e-)socjologicznej.

Do najważniejszych wydarzeń 2011 roku zaliczam:

1. Wykorzystywanie w niespotykanym dotąd stopniu mediów społecznościowych do napędzania przemian społecznych, w tym przede wszystkich wybuch i eskalacja tzw. arabskiej wiosny.
2. Przekształcanie się przeglądarek internetowych w platformy, na których można uruchamiać aplikacje internetowe – ten trend może zmienić sposób, w jaki konsumujemy media, a sztandarowym przykładem przeglądarki rozwijającej się w tym kierunku jest Google Chrome.
3. Szeroka promocja przeglądarki Internet Explorer 9 – pierwszy raz tak bardzo akcentowano innowacyjność tej aplikacji; w Polsce kampanii towarzyszyło sformułowanie „Twoja stara”. Do tego należy dodać plany przejęcia Yahoo oraz zakup Skype’a. To wszystko dowody na to, że Microsoft chce rzucić rękawicę i wyzwać na pojedynek Google.
4. Prezentacja protokołu OpenGraph w nowej wersji – on także wpłynie na konsumpcję treści, a ich rekomendacja nie będzie musiała ograniczać się do „lubienia”; co więcej, OpenGraph pozwoli na informowanie w czasie rzeczywistym o tym, co czytamy, słuchamy i oglądamy.
5. Uruchomienie Google+ – serwisu społecznościowego, który miał przyćmić blask Facebooka; większość ludzi twierdzi, że jest to możliwe – ja wciąż uważam, że nie ma to szans dopóty, dopóki Google nie zaprezentuje jakiejś ultra innowacyjnej funkcji.
6. Wykupienie udziałów w Antywebie – to w Polsce pierwszy przypadek tak znacznego zaangażowania inwestora w rozwój serwisu o profilu blogowym.
7. Rezygnacja Łukasza Wejcherta z funkcji prezesa Onetu  – a to dość wpływowa postać. Na tym stanowisku zastąpił go Robert Bednarski, który w spółce odpowiadał za sprawy finansowe.
8. Radykalna ekspansja tabletów, które – wszystko na to wskazuje – wpłyną na częstotliwość komunikacji na odległość oraz sposób korzystania z mediów i rozrywki.
9. Śmierć Steva’a Jobsa, a przede wszystkim gigantyczny oddźwięk tego wydarzenia w mediach – wiele osób, które nigdy nie słyszało ani o Jobsie, ani o firmie Apple, w wyniku tego wydarzenia z zainteresowaniem czytało jego biografię. (Na Onet VOD znajdziecie jeden z filmów dokumentalnych na jego temat.)
10. Popularność kota imieniem Nyat – Google, właściciel YouTube, wykorzystał jego motyw w swoim odtwarzaczu wideo – ale ta niestandardowa wersja playera wykorzystywana była do odtwarzania wybranych filmów, więc mogliście go nie zauważyć. Prywatne firmy, zwłaszcza koncerny, coraz częściej włączają się w różnego rodzaju akcje społeczne – w ten sposób kreują swój wizerunek i zjednują sobie pracowników.

Zastanawiałem się, czy na powyższej liście nie umieścić publikacji teledysku Rebecci Black. Jej zdumiewający przebój „Friday”, w którym śpiewa ona o swoim problemie – które miejsce ma zająć w kabriolecie: z przodu czy z tyłu – dzięki internetowi przyniósł jej wręcz sławę. To dowód na to, że by przebić się w sieci wystarczy stworzony gniot (nie boję się użyć tego słowa) opakować w ozdobny papier do pakowania. To także świadczy o ewolucji sposobu wykorzystania internetu – o radykalnej wręcz tabloidyzacji globalnej sieci, napędzanej przez… oczekiwania internautów oraz serwisy społecznościowe (to świetne narzędzie rozprzestrzenia treści, w tym przede wszystkim głupich).

Polacy także mieli swój internetowy hit. Trzeba jednak przyznać, że „Nie ma cwaniaka nad warszawiaka” ma głębszy sens niż wcześniej wspomniany przebój. Co ciekawe, klip stanowił inspirację dla wykonawców z innych regionów Polski.

Co przyniesie ten rok? Czy to ważne… W końcu Majowie wieszczą koniec świata… :)

Bez względu na to, jaka czeka nas przyszłość, możecie liczyć na wiele ciekawych wpisów mojego autorstwa. Wasze propozycje są oczywiście mile widziane.

PS Co za rok. Miałem mieć nieco więcej czasu, a tu klapa – ten wpis powstawał tydzień. Muszę wziąć się w garść.

Odpowiedziałem, że wszystko powinno zacząć się od określenia celu istnienia serwisu. (Będę mówił o zakładaniu/prowadzeniu strony; pamiętajcie jednak, że dziennikarze rozpoczynający pracę w już istniejącej redakcji, również powinni odpowiedzieć sobie na pytanie „po co?”.)

Cel istnienia strony determinuje szereg podejmowanych działań – na tej podstawie określamy grupę docelową, linię programową, strategie promocji, cykl życia publikacji i wiele innych elementów. Dróg do realizacji celu jest wiele, jednak brak świadomości celu sprawia, że poruszamy się po omacku.

Cały problem polega na tym, że niewielu początkujących redaktorów naczelnych zdaje sobie sprawę z potrzeby zdefiniowania celów (bo tych zazwyczaj jest więcej niż jeden). One zawsze istnieją, czasem jednak jedynie w podświadomości. Nie zawsze są górnolotne czy odnoszące się do kwestii natury ekonomicznej. A nawet jeżeli są próżne, to gdybyśmy przyznali się do nich, byłoby nam łatwiej je osiągnąć…

O celach na moim przykładzie

Ja miałem trochę szczęścia. Uświadomiłem sobie to dopiero niedawno, gdy zastanowiłem się, jakie cele przyświecały mi podczas zakładania strony. Z jednej strony interesowałem się komputerami, z drugiej zaś – wreszcie chciałem mieć coś swojego. Ciężko jednak nazwać to celem, jednak – jak się zaraz przekonacie – ma znaczenie. Powiem szczerze: kilku dobrych kolegów pisywało do innych, konkurencyjnych serwisów, czym bardzo mi imponowali. Idąc w ich ślady (lecz nieco inną drogą: poprzez założenie własnej strony) mogłem nie tylko powiedzieć, że ja też publikuję w internecie, ale także miałem motywację do tego, by rozwijać swoje zainteresowania. Miałem wówczas 16 lat*.

Nie chciałem ani zarabiać, ani zbawiać świata… Chciałem przynależeć i móc się tą przynależnością pochwalić. Jednak – o zgrozo – spodobało mi się to! I z czasem te cele ustępowały innym, bardziej ambitnym. Chciałem, by założony przeze mnie serwis dostarczał rzetelnych informacji i stanowił punkt odniesienia dla innych pasjonatów komputerów (takie z resztą hasło reklamowe – punkt odniesienia (ang. reference point – bo przecież musiało brzmieć tak… amerykańsko) towarzyszyło PC Centre na pewnym etapie rozwoju).

Po drodze napotkałem wiele poważnych problemów, które nie pozostały bez wpływu na cele istnienia PC Centre. Sytuacja na rynku sprawiła, że w pewnym momencie wśród powodów, dla których prowadziłem tę stronę, musiały pojawić się czynniki ekonomiczne. Jednak do momentu przekazania sterów moim następcom najważniejszym celem była rzetelność dziennikarska. PC Centre było dla mnie szkołą dziennikarstwa, zarządzania zespołem i prowadzenia interesów w taki sposób, by suwerenność witryny nie była naruszona.

Obecnie hasłem, które promuje założony przeze mnie serwis, jest słowo „obiektywnie”. To się udało – nasze testy nie są idealne (wciąż jest wiele elementów, nad którymi musimy popracować), ale zdobywamy bardzo przychylne opinie. Nie zawsze są one widoczne w komentarzach (nawet moje badania dowodzą, że internauci rzadko wyrażają w ten sposób przychylne opinie), ale w czasie różnego rodzaju spotkań czy rozmów za pośrednictwem komunikatorów internetowych ja i moi współpracownicy słyszeliśmy, że „robimy dobrą robotę”.

Cele działalności mediów internetowych
pomagają w odniesieniu sukcesu

Jakie wnioski wypływają z tego, co napisałem? Cele ewoluują, czasami od bardzo błahych ku ambitnym, zasadnym z biznesowego czy moralnego punktu widzenia. Brak pełnej ich świadomości nie wyklucza sukcesu, jednak wówczas większą rolę odgrywa przypadek. PC Centre nie odniosło spektakularnego sukcesu, jednak IMHO, biorąc pod uwagę punkt startowy i sytuacje losowe, udało nam się całkiem wiele.

Jeśli już na starcie zdefiniujecie konkretne cele, realizacja przyjdzie Wam łatwiej. Sama świadomość sensu działalności nie gwarantuje to sukcesu, jednak w razie nieosiągnięcia oczekiwanych efektów łatwiej Wam będzie wyciągnąć wnioski na przyszłość. Trudno bowiem mówić o błędach, skoro nie wiadomo, dokąd zmierzamy…

Celów zazwyczaj jest wiele. Warto jednak spośród nich wybrać jeden wiodący. Uważam, że cenne jest także zdefiniowanie dodatkowych założeń, które winny być zrealizowane w określonej perspektywie czasu.

Co może być Twoim celem?

Stałymi celami zasadniczymi i pobocznymi mogą być:

• osiągnięcie zysku,
• zbudowanie społeczności internautów zainteresowanych konkretnym tematem i wzajemna wymiana wiedzy,
• zbudowanie tzw. publicity wokół jakiejś konkretnej sprawy (np. problemów określonej mniejszości),
• utworzenie i rozwijanie nowej niszy (np. serwis informacyjny producenta nieznanych dotąd urządzeń),
• dostarczenie rzetelnych i pogłębionych bieżących informacji (warto ściśle zawęzić obszar),
• uzyskanie statusu eksperta w zakresie oceny określonych produktów,
• pomoc w rozwiązywaniu określonych problemów,
• zbudowanie i rozwijanie bazy jakichś danych (np. silną stroną Filmwebu jest przeogromna biblioteka informacji o filmach, wraz z ocenami i komentarzami internautów),
• itd.

Celami terminowymi mogą być (określone w konkretnym przedziale czasu):

• przychód/zysk,
• ilość pozyskanych reklamodawców,
• ilość sprzedanych abonamentów na dostęp do treści,
• oglądalność,
• ilość zaangażowanych członków społeczność zgromadzonej wokół serwisu,
• ilość odnośników prowadzących do strony,
• itp.

Fundament wszystkiego

Cele determinują niemal wszystko. Przede wszystkim wpływają na określenie grupy docelowej, do której kierujecie przekaz. A dalej? To już domino…

Jeśli wśród celów, dla których powołujecie do życia nowe medium internetowe, są czynniki ekonomiczne, przeczytajcie koniecznie wpis na temat modeli biznesowych oraz cykl wpisów dotyczących reklamy internetowej. Cele istnienia mediów internetowych przejawiają się także w ujęciu tematu, zatem warto zastanowić, jak dalece powinniście się zagłębiać przedstawiając daną sprawą (nie zwalnia to dziennikarza z obowiązku z poznania tematu najwnikliwiej, jak to możliwe).

Wiecie co? W zasadzie mógłbym Wam polecić lekturę całego bloga, i wielu innych. Tak fundamentalne znaczenie ma cel.

Na koniec raz jeszcze zaznaczam: nie zrażajcie się, gdy nie uda się Wam osiągnąć założonych celów. Ich istnienie sprawia, że świadomie możecie ocenić swoją pracę oraz wpływ czynników, na które nie mieliście wpływu. I wyciągnąć wnioski.

Powodzenia! Komentarze mile widziane :)

* Początki mojej „twórczości” odnoszą się do strony geo.website.pl – kiedyś o tym napiszę, bo to ciekawa historia.

Autorka pisze:

Oprócz „lazy” grupę tę charakteryzują bowiem następujące cechy: przesunięcie preferencji w kierunku krótkich newsów (leads), redystrybucja treści zamiast ich tworzenia (link), klikanie w „lubię to” zarówno online, jak i offline (like), transmisja własnego życia 24/7 (life-stream) i wreszcie korzystanie z serwisów geolokalizacyjnych (local).

Z badań (przeprowadzonych np. przez Pew Research Center’s Internet & American Life Project), na które powołuję się m.in. w czasie szkoleń z dziennikarstwa internetowego oraz moich obserwacji można wyciągnąć podobne wnioski:

• skanujemy treść, zamiast ją czytać;
• wybieramy te źródła informacji, które są najłatwiej dostępne, a niekoniecznie te, które dostarczają informację pogłębioną;
• jednocześnie coraz większa część naszego życia toczy się w sferze social media.

A teraz uwaga! Zabawię się w slacktivism (slack to po angielsku „leniwy”) i podzielę się z Wami tym, co opracowała Natalia Hatalska we współpracy z Marianną Wybieralską (no co – graficy też zasługują na wyróżnienie ;)):

Chciałem Wam pokazać, że droga do sukcesu jest długa i wyboista; że zaistnienie na rynku wymaga determinacji, ale przede wszystkim – wyciągania wniosków z błędów oraz umiejętności słuchania i docenienia tych, którym co nieco udało się osiągnąć. Z tego programu dowiecie się także, jakie pytania należy zadawać, gdy staniecie przed koniecznością oceniania własnych pomysłów.

Kilku bohaterów programu „Droga do sukcesu” przemyślało/dopracowało swoje koncepcje i odnieśli pierwszy sukces. Jednak przed nimi, przede mną i przed każdym z Was (o ile myślicie o własnym biznesie) jeszcze wiele pracy i mnóstwo błędów.

Droga do sukcesu, program AIP Seed Capital

Zapraszam do obejrzenia wszystkich sześciu odcinków, przy czym szósty podsumowuje całe przedsięwzięcie.

Odcinek 1

Odcinek 2

Odcinek 3

Odcinek 4

Odcinek 5

Odcinek 6

Na stronie AIP Seed Capital wyczytałem, że w grudniu przed komisją prezentowane będą tegoroczne pomysły. Ciekawe, czy dzięki takim funduszom, gotowym na podjęcie ryzyka i zainwestowanie w dopiero raczkujący biznes, w Polsce powstaną firmy na miarę Skype’a (AKA Skajpaja :)), Google’a czy Facebooka.

Tymczasem zapraszam Was do dyskusji :) Co sądzicie o przedstawionych pomysłach na biznes? Mieliście kiedyś styczność z funduszami zalążkowymi/venture capital? Przypominam też o recepcie na sukces w sieci.

PS Cały czas pamiętam o obiecanym wpisie, w którym miałem podzielić się listą błędów, jakie popełniłem zarządzając PC Centre, abyście Wy ich nie popełnili :) To czasochłonny temat, dlatego najprawdopodobniej zajmę się nim przez święta.

Pierwsze wpisy w ramach tego cyklu mogą pozostawiać nieco do życzenia. Po pierwsze muszę opracować dobry sposób sekcji zdjęć (już teraz także Was zapraszam do zgłaszania własnych propozycji). Po drugie – chcę, by ten cykl nie budził niczyich zastrzeżeń na gruncie prawnym, a w tym kontekście np. przepisy amerykańskie są mniej restrykcyjne (mam na myśli zasady dotyczące tzw. dozwolonego użytku; ale spokojnie – w niedalekiej przyszłości będę starał się o zgodę na publikację u polskich wydawców). Wreszcie po trzecie muszę więcej energii włożyć w lekturę źródeł, którymi do tej pory się nie interesowałem, by zaprezentować Wam zdjęcia możliwie najbardziej różnorodne.

Po tym przydługim wstępie przyszedł czas na zaprezentowanie fotografii, które uznałem za najlepsze z tych, jakie ilustrowały wydarzenia minionego tygodnia.

Kliknijcie na wybrane zdjęcie, aby zobaczyć je w większej rozdzielczości. Pod powiększonym zdjęciem zobaczycie opis wydarzenia oraz informacje o autorze.

[Show as slideshow]

Zapraszam Was do zgłaszania propozycji zdjęć do przyszłotygodniowego zestawienia. Napiszcie też, która z dziś zaprezentowanych fotografii podobała się Wam najbardziej ;)

Polskie strony www

Oto, jak kiedyś wyglądały polskie strony www:

Zagraniczne

Polacy często wzorowali się na stronach, któe powstały zagranicą – głównie w Stanach Zjednoczonyc. Było na czym? Zobaczcie sami:

Co sądzicie o postępie, jaki się dokonał? Zapraszam do komentowania :)

Uwaga! Dla uważnych Czytelników przygotowałem mały konkurs związany z tym wpisem. Szczegóły w poniedziałek na stronie fanowskiej na Facebooku!