Na tym jednak nie koniec. Systemy blogowe cały czas ewoluują i od kilku lat ułatwiają nie tylko publikowanie fotografii, ale także nagrań wideo i audio. Dzięki temu internauci wyposażeni w kamerę i/lub mikrofon i mający coś do powiedzenia mogą dzielić się swoimi przemyśleniami, bawić i uczyć… A wszystko to opublikowane jest na jednej stronie, czasem zupełnie niezwiązanej z serwisami podobnymi do YouTube’a, i opatrzone konkretną datą.

Fotoblogi – więcej niż albumy rodzinne

Zacznijmy od definicji. W końcu to wpis w ramach cyklu typologicznego…

Blogi fotograficzne, zazwyczaj określane jako fotoblogi lub photoblogi, zawierają zdjęcia ułożone od najnowszego do najstarszego. Z fotoblogiem mamy do czynienia wtedy, kiedy fotografia zastępuje tekst albo część tekstu, czy też ewentualnie oba typy narracji występują obok siebie, lecz większy nacisk jest położony na warstwę wizualną. W praktyce większość fotoblogów oprócz zdjęć zawiera również tekst. W mojej ocenie w określeniu tego, czy danego bloga można uznać za fotobloga, ważniejszy od procentowego udziału zdjęć w ogóle zawartości, jest stosunek blogera: czy sam określa on prowadzoną przez siebie stronę za internetowy dziennik fotograficzny.

Czasem blogi fotograficzne dokumentują codzienne życie autora i ludzi go otaczających; stanowią także formę ekspresji dla osób interesujących się fotografią – w internecie można znaleźć fotoblogi o artystycznych walorach, a prezentowane na nich zdjęcia wykraczają poza ramy „albumu rodzinnego w wersji online”.

W połowie lat 90, wraz z rozwojem tzw. prywatnych stron internetowych, pojawiły się pierwsze witryny o formie zbliżonej do fotoblogów. Jednak z blogami fotograficznymi sensu stricto mamy do czynienia od momentu, gdy w sieci powstały CMS-y (systemy zarządzania treścią) i platformy blogowe umożliwiające bezproblemowe publikowania zdjęć w internecie. W efekcie photoblogging – „ruch” fotoblogerów – przybrał na sile na początku XXI wieku.

W tym samym czasie popularność zdobyły internetowe galerie zdjęć – nie należy ich jednak mylić z fotoblogami. Między oboma kategoriami stron internetowych występują istotne różnice, najważniejsza dotyczy sposobu uporządkowania zawartości. W przypadku fotoblogów podział ze względu na datę dodania zdjęcia ma charakter zasadniczy; po wejściu na bloga fotograficznego zazwyczaj widzimy najnowsze zdjęcie, nie zaś strukturę kategorii. W fotoblogach znacznie częściej niż w galeriach online występuje możliwość opublikowania komentarza; występuje także blogroll oraz zakładka z informacjami o autorze.

Przykładowe fotoblogi:

• Fotoblog Przemka Chudkiewicza
• Fotoblog Roberta Danieluka
• Fotoblog Jakuba Zowsika
• Fotoblog Agnieszki i Tadeusza Kuczyńskich
• Fotoblog LowePhoto
• Fotoblog MSNBC

Blogi w formie podcastów audio

Wraz ze wzrostem dostępności szerokopasmowego dostępu do internetu oraz – co za tym idzie – średniej przepustowości łącz internetowych, rosło zainteresowanie wykorzystaniem globalnej sieci w celu transmisji dźwięku i obrazu wideo. Także blogerzy zaczęli sięgać po inne środki wyrazu: zamiast tekstu i grafiki treść coraz częściej dystrybuowana jest w postaci nagrań audio oraz klipów wideo.

Z przesyłaniem materiałów multimedialnych wiąże się m.in. pojęcie podcastu. Podcast to seria multimedialnych plików, zarówno audio i wideo, które wydawane są w odcinkach – do ich pobierania często wykorzystywane są m.in. kanały RSS, dostarczające informacji o kolejnych wydaniach. Choć podcasty wykorzystywane są także przez tradycyjne media internetowe (niektóre audycje BBC dostępne są także w formie podcastu, dzięki czemu mogą zostać odsłuchane o dowolnej porze), moim zdaniem ich przyszłość wiąże się w dużej mierze ze wzrostem multimedialności blogosfery.

Blogi, których zawartość stanowią przede wszystkim nagrania audio, określa się jako audiologi lub blogi w formie podcastów audio (a czasem po prostu jako podcast). Ich autorzy, wykorzystując zazwyczaj amatorski sprzęt, nagrywają swoje przemyślenia, dowcipy lub praktyczne informacje na dany temat, a następnie publikują je na blogu (najczęściej w formacie mp3). Czasem towarzyszy im muzyka, a na blogach artystycznych prowadzonych przez wokalistów i zespoły muzyczne, muzyka może stanowić wyłączną zawartość nagrania. Każde nagrania znajduje się w osobnym wpisie, a na stronie ułożone są one według daty publikacji (malejąco).

Blogi wideo – ku uciesze i nie tylko

Gdy trafimy na bloga, którego zawartość stanowią głównie materiały wideo, w odniesieniu do niego możemy użyć nazwy vlog lub blog wideo. Warto zaznaczyć, że o ile blogi audio zawierają głównie autorskie treści, vlogi często prezentują znalezione w sieci ciekawe lub zabawne filmy. Dzieje się tak, ponieważ wyspecjalizowane serwisy do publikacji filmów  udostępniają kod umożliwiającą błyskawiczną publikację filmu (wraz z odtwarzaczem multimedialnym) na dowolnej stronie www (tzw. osadzenie – embedded). Niemniej istnieją także autorskie blogi wideo – zazwyczaj zamieszczane na nich filmy prezentują autora mówiącego na wybrany przez siebie temat (przykładem może być blog Lekkostronniczy.tv – przy okazji polecam wpis na temat autorów). Z vlogów korzystają także różnego rodzaju artyści oraz eksperci – dzięki zastosowaniu techniki wideo łatwiej jest im zaprezentować swoje dokonania i/lub podzielić się swoją wiedzą.

Piotr Karwatka uważa, że blogi wideo są najbardziej nowoczesną kontynuacją fenomenu blogów (firmowych), który rozwija się od 2004 roku. Coś w tym jest, choć ja odniósłbym to stwierdzenie do blogów w ogóle, a nie tylko do internetowych dzienników sygnowanych logo jakiejś firmy…

Powiem więcej. Uważam, że zarówno vlogi, jak i blogi audio, będą zdobywać coraz większą popularność, mimo pewnych technicznych trudności związanych z ich prowadzeniem. Wśród internautów, zwłaszcza młodych, materiały multimedialne cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem – dostarczają wiedzę w przystępnej, często skondensowanej formie; wpływ na ten stan rzeczy może mieć także przyzwyczajenie do telewizji.

Linklogi

Linklog to rodzaj internetowego dziennika zawierający grupę interesujących – zdaniem autora – odnośników, często dotyczących konkretnego zagadnienia. Różnice między linklogiem a katalogiem stron www sprowadzają się przede wszystkim do:

• odwróconego, chronologicznego układu (najnowsze odnośniki znajdują się na samej górze),
• subiektywnej selekcji adresów URL
• oraz opcjonalnego (często subiektywnego) opisu w formie autorskiego komentarza na temat treści kryjącej się za danym linkiem.

W klasycznym linklogu każdy odnośnik publikowany jest jako osobny wpis.

Ciekawostka: w sieci znaleźć można proste CMS-y do tworzenia linklogów i zarządzania ich treścią. Przykładem jest Linkwalla.

Tumbleblogi i mikroblogi

Linklogi (a dokładnie jedna z ich odmian, w języku angielskim określana jako tumblelogs), dały początek mikroblogom. Najpierw jednak dwa słowa o tumbleblogach. Jason Kottke definiuje je jako strony z krótkimi wpisami, których treść przypomina chat prowadzony między blogami (do poprawności gramatycznej nie przywiązuje się wielkiej wagi). Ważnym, lecz nie wyłącznym elementem tumblelogów są odnośniki do innych stron internetowych. Blogi tego typu zawierają niewiele komentarzy lub wręcz nie zawierają ich wcale.

Mikroblogi, których treść także jest zwięzła (długość wpisów zazwyczaj nie przekracza długości SMS-a), z każdym dniem zyskują na popularności. W ich historii przełomowym momentem był rok 2006 – wtedy powstał serwis Twitter. Rok później powstał inny serwis – Tumblr. (Oba są bardzo popularne m.in. w Stanach Zjednoczonych. Oba dostępne są po polsku.) Później funkcjonalność mikrobloga została zaimplementowana w serwisach społecznościowych, np. na Facebooku (Tablica) czy na NK.pl (Śledzik).

Warto zaznaczyć, że wielu autorów zamieszcza na mikroblogach nie tylko krótkie przemyślenia oraz „relację na żywo” dotyczącą przebiegu dnia, ale także odnośniki do ciekawych treści. Uniwersalność mikroblogów podkreśla także ich wykorzystanie przez polityków, celebrytów oraz ludzi biznesu; umożliwiają one śledzenie poczynań nie tylko znajomych, ale również zdobywanie informacji o działalności firm i innych organizacji. W rezultacie można by pokusić się o stworzenie typologii mikroblogów – obejmowałaby ona większość pozycji występujących w podziale blogów tekstowych według kryterium zawartości tematycznej.

Na dziś to tyle. Następnym razem krótkie spojrzenie na fotoblogi i vlogi!

Subiektywnie, bazując na własnych obserwacjach, umieszczałem poszczególne rodzaje blogów na wykresie, na którym skrzyżowane są dwie osie: obiektywności oraz informacyjnego bądź rozrywkowego charakteru treści. W ten sposób raz jeszcze chcę pokazać Wam, jak różnorodna jest blogosfera. Czytając o niej nie zawsze można odnieść takie wrażenie – dopiero zestawienie blogów uświadamia, jak wiele funkcji mogą spełniać; mogą śmieszyć i dostarczać informacje; mogą być źródłem opinii i wiedzy.

Typologia blogów – weblogi ze względu na tematykę rozmieszczone na osiach: obiektywne-subiektywne; informacyjne-rozrywkowe.

Za najbardziej obiektywne uznałem blogi specjalistyczne – zajmują się one dostarczaniem wiedzy, więc ze swej natury nie podlegają częstym i istotnym manipulacjom. Najbardziej rozrywkowy charakter – co nie dziwi – mają blogi z dowcipami, karykaturami, zabawnymi filmami i nagraniami audio. Ponieważ często humor opiera się na przerysowaniu rzeczywistości, są one jednocześnie bardzo subiektywne.

Do przedstawionej koncepcji należy podchodzić z pewnym dystansem. Pojedyncze przykłady blogów, zakwalifikowane do odpowiedniej grupy ze względu na podejmowaną tematykę, należałoby umieścić poza zaznaczonym obszarem. Koncepcja nie bierze także pod uwagę relacji do tradycyjnych mediów internetowych oraz tzw. starych mediów – na danych płaszczyznach porównałem jedynie relacje między blogami.

Ponieważ przedstawiona koncepcja ma charakter w pełni autorski, liczę na Wasze komentarze; mam nadzieję, że Wasze uwagi pomogą w jej dopracowaniu. Zachęcam także do wykorzystania powyższego wykresu.

Blog może być źródłem rozrywki!

Internetowe dzienniki o rozrywkowym charakterze są zbiorem dowcipów, karykatur, komiksów, zabawnych klipów wideo/nagrań audio. Ich autorzy zazwyczaj dystrybuują znalezione przez siebie materiały, rzadziej publikują własne utwory. Wśród „autorskich” blogów rozrywkowych wiele jest takich, które inspirację czerpią z absurdów i zabawnych sytuacji z życia codziennego. Za przykłady blogów służących rozrywkę mogą posłużyć:

• Gastrofaza - gdzie pretekstem do drwin są… kulinaria;
• Nie ma się z czego śmiać - znajdziecie tu wiele anegdot i dowcipów dotyczących sytuacji dnia codziennego;
• Hihawka – zbiór śmiesznych obrazków, obecnie nieaktualizowany;
• Blogi działające w ramach JoeMonster.org.

Istnieją także serwisy, które zrobiły prawdziwą furorę, a które – liberalnie podchodząc do definicji – również  można by uznać za blogi (ściślej – blogi kolektywne, redagowane przez wielu autorów, w tym internautów niebędących częścią redakcji); mam na myśli Kwejka oraz Demotywatory. Ich autorzy nie klasyfikują tych serwisów jako blogi, jednak bez zwątpienia są to witryny o charakterze społecznościowym, posiadające kilka cech internetowego dziennika. Czy to wystarcza? Zapraszam do dyskusji :)

Ciężko określić, ilu blogerów dostarcza internautom rozrywki. Z pewnością stanowią one ważną część blogosfery nie tylko w Polsce.

Blog jako nośnik kultury

Ważną grupę stanowią blogi artystyczne. Internetowy dziennik to dobra (a często jedyna) możliwość zaprezentowania swojej twórczości. Swoje blogi prowadzą zarówno znani, jak i nieznani autorzy, publikując nie tylko swoje dzieła, ale także opis ich powstawania, a także własną opinię na temat swoich dzieł oraz sztuki w ogóle.

Ze względu na różnorodność środków ekspresji w sztuce, blogi artystyczne znajdują się na pograniczu blogów tekstowych oraz innych form blogowania. Weblogi artystyczne możemy podzielić na:

• Blogi literackie – są zbiorem wierszy lub opowiadań, a czasem przypominają formą powieść w odcinkach; ich autorzy – zdaniem Marcina Orlińskiego, autora artykułu „Ciśnienie w blogosferze” opublikowanego na łamach Magazynu Literackiego – oczekują, że publikowane na nich teksty będą odczytywane na podobnych zasadach, co tradycyjne teksty literackie na papierze.
• Blogi malarskie, rysunkowe, introligatorskie itp. – pozwalają na zaprezentowanie prac graficznych autora. Ze względu na swoją formę, bardziej przypominają fotoblogi niż blogi tekstowe (co prawda dziełom towarzyszą komentarze autora, jednak bez zwątpienia to praca graficzna stanowi najważniejszy element).
• Blogi muzyczne – ze względu na fakt, że są wykorzystywane także do publikowania utworów, znacznie bliżej im do podcastów niż do blogów tekstowych.

Blogi pamiętnikowe i rodzinne

Jeszcze do niedawna część publicystów blogowanie utożsamiało niemal wyłącznie z prowadzeniem prywatnego, internetowego dziennika. To prawda, że blog idealnie nadaje się do utrwalania swoich przemyśleń oraz prowadzenia rodzinnej kroniki i bez zwątpienia blogi o charakterze pamiętnikowym stanowią ważną i liczbą grupę. Jednak ich wpływ na kształtowanie opinii internautów oraz oddźwięk są niewielkie. Wynika to z charakteru zamieszczanych treści – zaznaczaj przeznaczone są one dla wąskiego kręgu znajomych lub rodziny; rzadziej do grona stałych czytelników należą zupełnie obce osoby, z którymi relacja ma charakter wyłącznie internetowy.

W kolejnym wpisie przedstawię dość ciekawe podsumowanie dotyczące tematów poruszanych na blogach. Już teraz zapraszam! :)

Ponieważ wiele blogów firmowych porusza wąski, specjalistyczny zakres tematów związanych z branżą, którą zajmuje się przedsiębiorstwo, zostaną one omówione razem z blogami specjalistycznymi. Ich autorzy często dzielą się wiedzą – wartość merytoryczna ma zachęcić do odwiedzin, przy okazji których internauta może poznać ofertę firmy. Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden fakt. O ile blogi firmowe mają pośrednio przekonać do skorzystania z oferty firmy, o tyle blogi specjalistyczne mają być dowodem kwalifikacji autora i – czasem – pośrednio zachęcić pracodawcę do zatrudnienia go w swojej organizacji.

Które blogi uważam za specjalistyczne?

Blogi specjalistyczne (określane także jako fachowe lub profesjonalne) poruszają zazwyczaj jeden, określony temat. Zazwyczaj do webloga przypisuje się przymiotnik „specjalistyczny”, gdy zagadnienia na nim poruszane można wykorzystać w życiu zawodowym lub w pracy naukowej. Bardzo ważny jest profesjonalny charakter bloga – prezentowana na nim treści musi mieć bardzo merytoryczny charakter: poszerzać wiedzę i rozwiązywać problemy.

Kliknij, aby powiększyć.

Zdaniem niektórych badaczy i publicystów, regularna lektura blogów branżowych z powodzeniem zastępuje lekturę prasy fachowej. Za tym twierdzeniem przemawia wiele argumentów. Blogi specjalistyczne prowadzone są często przez osoby będące ekspertami w swojej branży. Co więcej, na „wybicie się” ponad blogową przeciętność mają szansę jedynie te weblogi fachowe, które oferują unikalną, dobrze opracowaną wiedzę – to zachęca do większej dbałości o jakość merytoryczną.

W dużym stopniu czerpanie wiedzy ułatwia znajomość języków obcych, zwłaszcza języka angielskiego, gdyż wiele blogów specjalistycznych prowadzonych jest właśnie po angielsku (czasem tym językiem posługują się blogerzy z krajów, w których angielski nie jest językiem ojczystym – dzięki temu bowiem mogą dotrzeć do szerszego grona odbiorców).

Co przede wszystkim odróżnia
blogi firmowe od specjalistycznych?

Blogi firmowe (w literaturze określana są także jako biznesowe) – mimo że ich zawartość często jest bardzo podobna do blogów specjalistycznych – prowadzone są w mniejszym lub większym stopniu, pośrednio lub bezpośrednio dla zysku określonego przedsiębiorstwa. Można założyć, że organizacja, która świadomie decyduje się na prowadzenie bloga, określa także cel tego działania. Ten z kolei determinuje szereg innych czynników, które pozwalają na dokonanie dodatkowego podziału weblogów firmowych.

Kliknij, aby powiększyć.

Ciekawostka: Dla rozwoju blogowej blogosfery ważny był rok 2004. Wtedy to – zdaniem Jeremy’ego Wrighta – na blogi zwrócili uwagę liderzy różnych środowisk biznesowych: Tom Peters, Malcolm Gladwell, Guy Kawasaki oraz Steven Covey.

Jeremy Wright uważa, że internetowe dzienniki mają służyć zmianie sposobu komunikowania z klientami. Mogą wpłynąć na zwiększenie obecności na rynku, dostarczać opinie bezpośrednio od klientów (zgłaszane np. poprzez system komentarzy) oraz zmniejszyć liczbę zapytań kierowanych „tradycyjnymi” drogami. Wpływają także na strukturę wewnętrzną firmy; mogą zachęcać do przeprowadzania burz mózgów, a nawet usprawnić zarządzanie przedsiębiorstwem. Krótko mówiąc:

Wykorzystując najlepsze aspekty marketingu masowego,[blogi] zmieniają komunikację z procesu jednokierunkowego w dwukierunkowy przepływ informacji – w dialog. (…) W przypadku komunikacji blogowej, klienci stają się zaangażowanymi odbiorcami. Każdy z nich czyta bloga z własnej nieprzymuszonej woli, sam decyduje się na interakcję z firmą i chce dowiedzieć się czegoś więcej o niej. (…) W rezultacie blogi są formą nieodpłatnej reklamy, której domagają się klienci.

J. Wright. Blogowanie w biznesie.

Cele istnienia
blogów firmowych/specjalistycznych

Patrząc przez pryzmat celów (korzyści odnoszonych m.in. dzięki prowadzeniu bloga firmowego) można powiedzieć, że blogi są zakładane, by:

1. kreować grupę klientów będących przedstawicielami (ambasadorami) danej marki,
2. budować zaufanie do firmy, tworzyć wizerunek firmy jako lidera/innowatora w swojej branży,
3. zdobywać wiedzę i dzielić się nią,
4. pozyskiwać opinie,
5. tworzyć nowe możliwości rozwoju rynku i nowe rynki,
6. pośredniczyć w komunikacji z dziennikarzami,
7. szybko reagować na sytuacje kryzysowe,
8. pomagać w uzyskaniu dobrej pozycji w wynikach wyszukiwania itd.

Oczywiście część z powyższych celów równie dobrze można odnieść do blogów specjalistycznych.

Blog to nie firmowa strona www

Należy zauważyć, że blog firmowy nie jest stroną firmową, choć z powodzeniem może on zastąpić witrynę przedsiębiorstwa – z tej możliwości mogą skorzystać zwłaszcza małe firmy. Różnice między blogiem firmowym a firmową stroną internetową w książce „Blogi i wirtualne społeczności – wykorzystanie w marketingu” wymienił Grzegorz Mazurek. Weblog jego zdaniem:

• jest z założenia interaktywny, zachęca do komunikacji dwustronnej;
• jest napisany żywym, bezpośrednim, nieformalnym językiem;
• jest bardzo często aktualizowany o materiały tekstowe, graficzne i wideo;
• jest prosty w obsłudze, nie wymaga od blogera skomplikowanej wiedzy informatycznej;
• publikacja nowych materiałów odbywa się praktycznie natychmiast po ich stworzeniu i wprowadzeniu;
• daje możliwość łatwego i mało agresywnego informowania czytelników o nowych elementach;
• treść bloga można łatwo prezentować i publikować w innych miejscach w sieci;
• ma ogromny potencjał społecznościowy.

Modele wykorzystania blogów firmowych

Relacje między blogiem firmowym a stroną internetową przedsiębiorstwa oraz wykorzystanie bloga jako elementu obecności firmy w sieci opisują cztery modele (przedstawia je także poniższa ilustracja):

• inicjacja – firmy wykorzystują bloga zamiast firmowej strony internetowej; stanowi on ich pierwszą „wizytówkę” w sieci;
• koegzystencja – gdy komunikacja prowadzona za pośrednictwem bloga jest niezależna od przekazu kierowanego poprzez stronę firmową; obie witryny mogą być powiązane poprzez odnośniki, jednak ich zawartość jest inna;
• integracja funkcjonalna – gdy blog jest integralną częścią witryny, rozszerza jej funkcjonalność; treść bloga jest niezależna od zawartości pozostałych działów;
• pełna integracja – blog jest nie tylko integralną częścią strony, ale także jego zawartość wpisana jest w ogólną konwencję witryny i prowadzonej za jej pomocą komunikacji z otoczeniem.

Źródło: G. Mazurek. „Blogi i wirtualne społeczności…”. Kliknij, aby powiększyć.

Na blog firmowy według Jeremy’ego Wrighta, autora książki „Blogowanie w biznesie” składają się trzy elementy:

1. informacja o działaniach, skierowana do klientów; zbieranie ich opinii;
2. relacje – kreowanie pozytywnych doświadczeń związanych z firmą, dzięki czemu klienci zmieniają się w oddanych zwolenników firmy i jej produktów;
3. zarządzanie wiedzą – udostępnianie zasobów informacji właściwym ludziom we właściwym czasie.

Rodzaje blogów firmowych

Mówiąc o blogach firmowych należy pamiętać o ich różnorodności. Wpływa na to szereg czynników, lecz najważniejszym z nich jest cel, którego realizacja przyświeca przedsiębiorstwu decydującemu się założenie bloga. Biorąc pod uwagę funkcje, jakie spełniają blogi firmowe, za Grzegorzem Mazurkiem można je podzielić na:

• blogi sprzedażowe – mają duże znaczenie, gdy firma wprowadza nowy produkt na rynek lub gdy chce zwiększyć sprzedaż wybranego asortymentu. Podstawowe cele stawiane przed blogami sprzedażowymi to, według Mazurka, „generowanie ruchu na blogu i powiązanej z nim stronie produktowej oraz generowanie większej sprzedaży, najlepiej przez akwizycję klientów online. (…) Ten typ bloga odgrywa ogromną rolę w kształtowaniu lojalności klientów firmy”.
• blogi wizerunkowe – ich podstawowym celem jest kreowanie wizerunku przedsiębiorstwa lub jego konkretnych produktów. Są wykorzystywane przez firmy, które nie są w stanie przebić się ze swoim komunikatem do mediów. Mogą dodatkowo wyeksponować pozycję firmy jako lidera i innowatora.
• blogi związane z obsługą klienta– są tworzone, by przekazywać klientom informacje o nabywanych przez nich produktach i/lub badać poziom ich zadowolenia z zakupu; firmy zakładają je, by:
  • „ograniczyć koszty związane z odpowiadaniem na pytania obecnych klientów,
  • wyjaśnić pewne rutynowe sprawy związane z użytkowaniem produktu,
  • uzyskać od klientów informacje zwrotne w postaci na przykład komentarzy na temat produktu”.

Ciekawostka: z badań firmy Backbone Media (2005 r.) wynika, że aż 70% firm prowadzących bloga robi to po to, by kreować wizerunek lidera i innowatora.

Oprócz podziału funkcjonalnego, Grzegorz Mazurek proponuje podział tematyczny na:

• blogi firmowe – w mniej formalny niż firmowa strona www prezentuje firmę jako całość, w tym jej cele, misję, strategię i sposób funkcjonowania.
• blogi produktowe – dotyczą konkretnego produktu, usługi bądź kategorii produktów/usług. Wspierają sprzedaż oraz pomagają w promocji.
• blogi marki – stanowią hybrydę webloga firmowego oraz produktowego.

Jeden czy wielu autorów sukcesu?

Biogi firmowe można usystematyzować także ze względu na autorstwo bloga. Możemy wyróżnić blogi indywidualne, np. prowadzone przez osoby z kadry menedżerskiej lub specjalistów. W niektórych firmach internetowy dziennik prowadzony jest siłami kilku osób, np. działu obsługi klienta – mowa wtedy o blogach zbiorowych lub kolektywnych. (O blogach kolektywnych będzie mowa w którymś z kolejnych wpisów.)

Niektórzy badacze nowych mediów blogów publicystycznych i blogów polityków nie traktują jako osobnych grup. Moim zdaniem należy jednak wprowadzić jasny podział między nimi, gdyż – mimo wielu zbieżnych cech – różni je cel. Blogi publicystyczne prowadzone są przez osoby niezwiązane zawodowo z polityką i mimo nierzadko bardzo jednoznacznej orientacji ich celem nie jest utrzymanie (lub zdobycie) poparcia politycznego dla własnej osoby lub swojego ugrupowania politycznego.

Blogowanie polityczne w Stanach Zjednoczonych

Uważa się, że wzrost znaczenia blogów polityków nastąpił  w 2003 roku, w związku z kampanią prezydencką w Stanach Zjednoczonych. Ten rodzaj strony internetowej był chętnie wykorzystywany przez dwóch kandydatów ubiegających się o nominację z ramienia Demokratów: Wesleya Clarka oraz Howarda Deana (Joe Trippi nadzorujący kampanię Deana uczynił internet głównym narzędziem promocji; nie wystarczyło to jednak do zwycięstwa w prawyborach). W czasie bezpośredniej kampanii swoje blogi prowadzili zarówno John Kerry, jak i George W. Bush.

Potwierdzeniem dużego znaczenia bloga jako środka komunikacji politycznej są wyniki nieformalnych badań przeprowadzonych przez Williama P. Everlanda Juniora oraz Ivana Dylko. W najważniejszych amerykańskich tytułach prasowych znaleźli oni 175 artykułów zawierających w tytule lub lidzie (akapicie wprowadzającym) słowo „blog” lub „weblog”. To właśnie media tradycyjne w dużej mierze przyczyniły się do popularności blogów – można jednak założyć, że nie było to przypadkowe, gdyż blogi bywały wykorzystywane do ujawnienia istotnych informacji. Nieco inaczej ten trend komentuje Scott Rosenberg. Jego zdaniem:

Ograniczeni czasowo reporterzy i redaktorzy w newsroomach cierpiących na niedobór pracowników i środków coraz częściej szukają w blogach pomysłów i podpowiedzi.

Blogi polityków w Polsce

Sytuacja podobnie wyglądała w naszym kraju, przy czym w Polsce zakładanie blogów przez polityków stało się popularne znacznie później. Do najpopularniejszych weblogów prowadzonych przez polskich parlamentarzystów należy strona redagowana przez Janusza Palikota – Poletko Pana P. (wcześniej: palikot.blog.onet.pl, obecnie: januszpalikot.natemat.pl). Wśród polityków będących jednocześnie znanymi blogerami są także: Janusz Korwin-Mikke, Stefan Niesiołowski (choć ostatnio pisuje rzadko) oraz Marek Migalski. 24 marca 2010 roku do grona blogerów dołączył nawet Andrzej Lepper, szybko zyskując niemałą popularność.

Przełomowym okresem dla znaczenia blogów polityków może być rok 2010. Krótka, a więc intensywna kampania prezydencka zachęca polityków ubiegających się o najwyższy urząd w Polsce do sięgania po nowe rozwiązania. Jedynie w internecie można bowiem „uścisnąć dłonie” setek tysięcy internautów w krótkim czasie, bazując na bezpośredniej, nierzadko interaktywnej komunikacji.

Coraz większą popularnością cieszą się mikroblogi – kandydaci na prezydenta mieli ich nawet kilka (rozmach kampanii internetowej pozwalał domniemywać, że nie zawsze były one prowadzone bezpośrednio przez polityków, ile przez ich sztaby wyborcze). Warto wspomnieć tu o mikroblogach:

• Bronisława Komorowskiego (w serwisach Twitter oraz Blip - obecnie oba są martwe)
• czy Andrzeja Olechowskiego (blogi prowadzone w serwisach Twitter, Blip oraz Flaker zostały usunięte).

Ważnym wydarzeniem dla rozwoju polskiej blogosfery politycznej było także udzielenie przez Jarosława Kaczyńskiego pierwszego wywiadu po tragicznej śmierci swego brata – został on opublikowany 13 maja 2010 r. w serwisie blogowym Salon24.pl.

Jak wspomniałem, blogi polityków stanowią cenne, coraz popularniejsze źródło informacji dla mediów tradycyjnych. Ba, zdarza się, że nawet krótkie wpisy z mikrobloga są przywoływane w programach informacyjnych, o ile zawierają cenną lub kontrowersyjną myśl. Na blogi polityków sięgają także blogerzy-publicyści, poszukujący tematów, które mogliby opisać na swoich stronach. Są cenne także dla wyborców, którzy świadomie chcą uczestniczyć w procesach demokratycznych. Analiza treści blogów polityków w dłuższym okresie pozwala wyrobić sobie zdanie nie tyle o programie partii, co o poglądach danego jej reprezentanta (zobacz wpis o blogowaniu polityków).

Publicyści-amatorzy – popularni niczym dziennikarze pracujący na stanowisku „znany publicysta w ogólnopolskim dzienniku”

Dużą popularnością cieszą się także blogi publicystyczne, poruszające tematy polityczne. Zawierają one zestawienie treści dostępnych w mediach oraz komentarze dotyczące bieżących wydarzeń. Popularność zyskały po zamachu terrorystycznym z 11 września oraz w czasie wojny w Iraku. To w tamtym okresie powstał blog Salama Paxa, który uważany był za jedno z najbardziej wiarygodnych źródeł informacji na temat sytuacji w Iraku.

W Polsce jednym z najpopularniejszych blogów tego typu była strona prowadzona przez Katarynę. Swojego bloga prowadzi od 30 września 2004 rokudo dziś, choć w wyniku konfliktu z Andrzejem Czumą oraz Dziennikiem, który chciał ujawnić jej tożsamość, zapowiadała zaprzestanie blogowania. Kataryna zyskała w internecie duży autorytet, a dziennikarze, którzy znali ją osobiście, odwoływali się do jej przemyśleń i przeprowadzali z nią wywiady. Odnośnik do jej bloga umieszczany był na stronie głównej portalu Gazeta.pl. Na temat Kataryny, w wywiadzie z Igorem Janke, wypowiedział się Jarosław Kaczyński (część 1, część 2):

Podobno są blogerzy, jak np. słynna Kataryna, co do której tożsamości, a nawet tożsamości socjologicznej są spory, która robi to znakomicie.

Dziś blogi (czy to o charakterze informacyjnym, czy – częściej – publicystycznym) są integralną częścią wielu mediów internetowych oraz serwisów internetowych gazet, stacji radiowych i telewizji. Pionierem w tym względzie były takie serwisy, jak MSNBC (Stany Zjednoczone, prowadzony przez stację NBC oraz firmę Microsoft) czy Guardian Unlimited (Wielka Brytania). Także w Polsce blogi są nieodłączną częścią portali informacyjnych. Tego typu dział można znaleźć m.in. w serwisach rp.pl (jego właścicielem jest wydawca Rzeczpospolitej) czy polskatimes.pl (wydawany przez spółkę Polskapresse).

Na dziś to tyle :) Zapraszam do komentowania i ponownych odwiedzin, bo kolejna część cyklu już wkrótce!

Blogi informacyjno-reportażowe, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, stanowią silną konkurencję dla tradycyjnych (profesjonalnych) mediów, a korzystanie z nich wynika nierzadko z niezadowolenia bądź braku zaufania do publikatorów głównego nurtu. Stuart Allan w książce „Newsy w sieci” zauważył, że:

Wzrost popularności blogów (zwłaszcza tych, które są głównymi bohaterami tego wpisu) „z perspektywy czasu można uznać za konsekwencję rozczarowania priorytetami korporacji medialnych działających w warunkach rynkowych”.

„Dziennikarskość” blogów informacyjno-reportażowych

Charakter blogów informacyjno-reportażowych moim zdaniem można uznać za mniej lub bardziej dziennikarski. (Przez „dziennikarskość” rozumiem dostarczanie informacji przedstawionych w sposób obiektywny i wyczerpujący, możliwie szybko, z zachowaniem reguł dziennikarskiego warsztatu.) Zawartość części z nich przygotowywana jest na podstawie ogólnodostępnych informacji (zaczerpniętych z mediów tradycyjnych, serwisów internetowych lub blogów). Inni blogerzy poszukują tematów na własną rękę, opisując wydarzenia ze swojej okolicy (tę grupę autorów blogów można moim zdaniem uznać za dziennikarzy obywatelskich, czyli osoby, które amatorsko zbierają i publikują informacje).

Zasadnicza różnica – choć nie zawsze łatwo dostrzegalna – między blogami informacyjno-reportażowymi a publicystycznymi, które omówione zostaną w kolejnym wpisie, sprowadza się do intencji autora: czy chce on, nierzadko nie znając zasad dziennikarskiego rzemiosła, przedstawić rzeczywistość w sposób możliwe obiektywny, czy też pragnie podzielić się swoją opinią na temat otaczającego świata.

Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby bloger najpierw przedstawił fakty, a następnie przeszedł do zaprezentowania swojego stanowiska na dany temat. W ten sposób mogą zostać pogodzone dwie – wydawałoby się – sprzeczne cechy: obiektywizmu i rzetelności (przypisywana profesjonalnemu dziennikarstwu) oraz subiektywności (kojarzona z blogami). Blogi tego typu można by określić jako informacyjno-publicystyczne.

Nad obiektywizmem blogów czuwają także sami czytelnicy, którzy dzięki funkcjonalności komentarzy nierzadko stają się równoprawnymi uczestnikami procesu przygotowywania treści. Nie tylko wytykają oni błędy popełnione przez autora bloga, ale także służą radą i dzielą się wiedzą. Obiektywizm może być więc zasługą nie jednego internauty (autora danego bloga), ale całej zbiorowości.

Miarą obiektywizmu blogera może być ilość podawanych przez niego odnośników do treści/źródeł związanych z danym zagadnieniem.

Istnieją jednak blogi, których nie można pominąć, a co do których dziennikarskiego charakteru można mieć wątpliwości. W przedstawionej przeze mnie typologii można umieścić je gdzieś na obrzeżach blogów informacyjno-reportażowych. Mowa o blogach sensacyjnych (plotkarskich). W większym stopniu służą one rozrywce, a do obiektywizmu przekazywanych informacji przywiązuje się mniejszą wagę.

Blogerzy to piąta władza czy autorzy internetowej papki?

Blogerzy prowadzący blogi informacyjno-reportażowe (choć wielu innych także) zazwyczaj piszą z poczucia misji, a nie dla osiągnięcia jakichś korzyści. Często wytykają oni tradycyjnym mediom błędy, nierzetelność i/lub stronniczość (!). Z tego powodu blogerzy określani są przez część medioznawców i publicystów jako piąta władza.

Scott Rosenberg w artykule „Much ado about blogging” napisał, że:

Blogi nie mogłyby funkcjonować, gdyby nie internetowa pożywka płynąca z mediów głównego nurtu – to ogólnodostępne informacje stanowią dla blogerów główne źródło tematów.

Wielu innych medioznawców także nie zgadza się z twierdzeniem, że blogi są ważnym źródłem informacji. W książce „Gatunki dziennikarskie: teoria, praktyka, język” czytamy, że:

Blogi z pełną odpowiedzialnością można uznać za tzw. śmieci reportażowe, pisane często przez osoby opowiadające o zdarzeniach wyłącznie ze swojej perspektywy. (…) Można je porównać do programów reality-show (Bar, Big Brother): każdy może się w nich pokazać, ale niekoniecznie ma coś ciekawego do powiedzenia (!).

Głosy krytyki padły także ze strony Bill Thomsona, który mówi wprost: blogowanie to nie dziennikarstwo.

Jak nie łatwo wywnioskować po tym, co do tej pory napisałem, moim zdaniem ten osąd jest niesprawiedliwy. Liczba blogów, które redagowane są z dziennikarską starannością, jest na tyle duża, że nie tylko należy odnotować je w typologii. Ich wpływ na wiedzę o bieżących wydarzeniach (lub przynajmniej pewnych kategoriach wydarzeń) może być większy niż części tradycyjnych mediów czy np. blogów pamiętnikowych. Jest to z pewnością interesujący temat do dalszych badań.

W obronie blogów staje także Andrew Sullivan, którego zdaniem:

Najbardziej popularni blogerzy zbliżają się coraz bardziej do tradycyjnych mediów, jeśli chodzi o zasięg i szacunek dla odbiorcy. Jeśli celem opiniotwórczego dziennikarstwa nie są pieniądze, ale wpływy i czytelnicy, to stare media powinny czuć wyraźnie oddech blogerów na karku. (…) Blogowanie to pierwszy model dziennikarstwa, który może okiełznać, a nie tylko wykorzystać, prawdziwą, demokratyczną naturę internetu.

Cechy blogów informacyjno-reportażowych

Nawiązując do artykułu napisanego przez Stevena Levy’ego oraz wypowiedzi Dave’a Winera moim zdaniem do cech weblogów informacyjno-reportażowych można zaliczyć:

• Natychmiastowość – blogerzy reagują na wydarzenia szybciej niż media tradycyjne, w których tekst musi przejść przez „redakcyjne sito”; moim zdaniem nie jest to cecha wyłącznie blogów, ale wielu innych mediów internetowych;
• Indywidualizm – blogerzy często oprócz informacji przedstawiają także swój pogląd na daną kwestię, co sprawia, że wiele blogów znajduje się na pograniczu weblogów informacyjnych i publicystycznych; indywidualizm widoczny jest także w doborze tematów oraz stosowaniu form pierwszoosobowych;
• Autentyczność – blogerzy działają niezależnie, czasem wręcz przejrzyście; ze swej pracy zazwyczaj nie czerpią profitów, dzięki czemu w oczach internautów zyskują wiarygodność.

Donald Matheson oraz Stuart Allan, opisując popularność blogów związanych z wojną w Iraku, dokonali trafnego porównania dwóch rodzajów dziennikarstwa: uprawianego przez konwencjonalnych korespondentów wojennych oraz blogerów. Ma ono formę przeciwstawnych określeń i zostało zaprezentowane w poniższej tabeli.

Źródło: S. Allan. „Newsy w sieci”.

Sukcesy autorów blogów informacyjno-reportażowych

W literaturze przywołuje się bardzo wiele przykładów amerykańskich blogów, które można by określić jako informacyjno-reportażowe. Nierzadko miały one bardzo istotny wpływ na bieg wydarzeń, w tym na wewnętrzną sytuację polityczną w Stanach Zjednoczonych.

Warto zasygnalizować tu dymisję Trenta Lotta, którego rasistowskie wystąpienie zostało zauważone przez blogerów. Jako pierwszy o wydarzeniu wspomniał Joshua Marshall. Nie tylko przytoczył przemowę Lotta, ale także przeanalizował wcześniejsze jego wystąpienia, w których także można było zauważyć rasistowskie poglądy.

Nie wiem, czy zdajecie sobie sprawę z tego, że także „aferę rozporkową” związaną z prezydentem Billem Clintonem zapoczątkował bloger – Matt Drudge, autor strony Drudge Report, uważany za ojca politycznego blogowania.

Blogerzy nie zawsze krytykują władze – czasem bronią polityków. Za przykład może posłużyć tu sprawa służby wojskowej George’a W. Busha, który zdaniem stacji CBS unikał służby wojskowej w czasie wojny w Wietnamie – blogerzy udowodnili, że dokumenty, na które się powoływano, są fałszywe.

O kilku polskich przykładach wpływowych Glogerów napiszę przy okazji omawiania blogów polityków. Do przeczytania :)

Wyznacznikiem podziału blogów ze względu na treść może być jej rodzaj, najczęściej podejmowane tematy, rodzaj stosowanej narracji, dominujący gatunek dziennikarski czy przeważający wydźwięk (pozytywny lub negatywny). Jednak ze względów funkcjonalnych dwa pierwsze czynniki uważam za najważniejsze. To nie tylko moje zdanie – wielu innych autorów często brało je (te czynniki) pod uwagę przy klasyfikacji blogów.

Anachroniczne?

Neil Horrocks w 2003 roku (N. Horrocks, 15 Minutes of Fame [w:] Australian NetGuide. Numer z sierpnia 2003 r. Strony 20-27 [cyt za:] A. Clyde. Weblogs and libraries. Oxford 2004. Strona 10.) wymienił pięć rodzajów blogów ze względu na treść oraz przeznaczenie (nawiązując do przedstawionej tu listy czynników będących podstawą do klasyfikacji, poniższą typologię możemy uznać za przykład podziału ze względu na tematykę):

• Blogi zawierające „codzienne przemyślenia” autorów – można je określić także jako blogi pamiętnikowe;
• Blogi zawierające „interesujące materiały”, które autor znalazł w sieci; znaleziskom towarzyszą odnośniki, zazwyczaj z komentarzem;
• Blogi zawierające „komentarze zmuszające do myślenia” – opinie na temat bieżących wydarzeń lub jednego, konkretnego tematu, który jest przedmiotem stałej obserwacji (np. prawa określonej mniejszości);
• Blogi rodzinne, do których dostęp bywa ograniczony tylko do członków rodziny (choć ja użyłbym w tym miejscu słowa „najbliższych”);
• Blogi informacyjne, będące sposobem dzielenia się różnego rodzaju wiadomościami na temat jakiejś społeczności.

Typologię zbliżoną do powyższej w 2001 roku przedstawiła Cindy Curling. W artykule opublikowanym na stronie LLRX.com wyróżniła ona cztery tzw. „blogowe smaki”:

• Blogi zawierające listę wyszukanych, a następnie skomentowanych źródeł i materiałów (ang. the researcher’s list of annotated resources) – opisują czasem nowe zasoby internetu, wskazując, które z nich są warte uwagi;
• Blogi zawierające bardzo zwięzłe wskazówki, w tym odnośniki do interesujących źródeł (ang. the extremely succinct pointer site) – moim zdaniem można uznać je za pierwowzór mikroblogów;
• Dzienniki o charakterze komentatorskim (ang. annotated journal) – są bardziej osobiste, pozwalają bliżej poznać autora i jego poglądy;
• Osobiste pamiętniki (ang. personal diary) – zawierają zapis bieżącego życia autora; w innych typologiach występują jako blogi pamiętnikowe.

Biorąc pod uwagę trendy, takie jak profesjonalizacja blogosfery, rozwój serwisów społecznościowych (które często przejmują funkcję pamiętnika, coraz szersze wykorzystanie multimediów), powyższe typologie wydają się anachroniczne. Typologia blogów jest ciągle żywa – stopniowo ewoluuje, wykorzystując coraz to nowe możliwości, jakie daje internet i komunikacja za jego pośrednictwem.

Powrót do teraźniejszości

Współczesne blogi bazują głównie na gatunkach piśmienniczych. Wyróżnić można też te, których zawartość stanowią niemal wyłącznie zdjęcia czy filmy. Bazując na dorobku teoretyków oraz własnym doświadczeniu proponuję następującą typologię blogów ze względu na dominujący rodzaj treści:

• Blogi tekstowe, zarówno informacyjne (informacyjno-reportażowe), jak również publicystyczne, fachowe oraz literackie;
• Linklogi – blogi, które udostępniają odnośniki do ciekawych treści, nierzadko wraz z komentarzem;
• Fotoblogi – wykorzystywane przez fotografów profesjonalnych i amatorów do zaprezentowania swoich zdjęć; nierzadko prezentują one unikalne spojrzenie autora na otaczający go świat;
• Blogi w formie podcastów audio – ich treść stanową nagrania dźwiękowe oraz muzyka;
• Wideoblogi – ich autorzy jako formę przekazu wykorzystują klipy filmowe.

Powyższy podział w sporej części pokrywa się z typologią zaproponowaną przeze mnie w 2008 roku.

Podaj temat, a powiem Ci, kim jesteś

Przy zakładaniu bloga niemniej ważny jest wybór tematyki – ba, czasem temat determinuje formę przekazu. Należy jednak zauważyć, że o ile blogerzy zazwyczaj „trzymają się” określonego środka wyrazu, o tyle zmiany tematu bywają częstsze. Zwłaszcza początkujący blogerzy poszukując zagadnień, na których chcieliby się skupić, podejmują wiele, czasem bardzo różnych tematów… Jak wspomniałęm wyraźnym trendem jest rosnąca profesjonalizacja, która w tym względzie przejawia się w zawężeniu tematyki.

Stworzenie podziału ze względu na temat, w którym wymienione zostałyby różnorakie zagadnienia poruszane przez blogerów, spowodowałoby zamazanie typologii. Dlatego też proponuję stworzenie typologii o charakterze generalnym, wyróżniającej:

• Blogi informacyjno-reportażowe – dotyczące bieżących wydarzeń; informacje pochodzą albo z mediów komercyjnych albo uzyskiwane są bezpośrednio przez blogera;
• Blogi publicystyczne – komentujące bieżące wydarzenia ze świata polityki, gospodarki, religii i innych sfer życia społecznego;
• Blogi specjalistyczne – zawierają fachową wiedzę (w tym porady) ze ściśle określonej branży; mają zazwyczaj charakter zawodowy;
• Blogi firmowe – są bardzo często podobne do specjalistycznych, przy czym bywają mniej obiektywne: ich celem jest kształtowanie wizerunku firmy lub zwiększanie sprzedaży;
• Blogi polityków – ich celem jest przedstawienie poglądów określonego ugrupowania (rzadziej przekonanie do nich osób negatywnie nastawionych) oraz budowanie relacji z wyborcami;
• Blogi artystyczne, w tym literackie, fotograficzne, malarskie, rysunkowe i muzyczne;
• Blogi rozrywkowe, w tym z komiksami, dowcipami oraz zabawnymi filmami;
• Blogi pamiętnikowe i rodzinne – stanowią zapis życia (w tym przemyśleń i motywów podejmowania decyzji) jednej osoby lub całej rodziny; ich charakter bywa osobisty, choć niektórzy blogerzy umożliwiają dostęp do nich wszystkim internautom.

Nie okryję Ameryki stwierdzeniem, że pewne blogi można zakwalifikować do dwóch i więcej kategorii. Zazwyczaj jednak autorzy konsekwentnie trwają przy określonej grupie typologicznej – ewentualne zmiany tematu nie niosą za sobą wyjścia poza wybraną kategorię.

W kolejnych wpisach przedstawię najważniejsze cechy każdej z wymienionych grup. Przy okazji omawiania blogów tekstowych – ponieważ w ich wypadku ma to największe znaczenie – zostanie przedstawiony podział ze względu na podejmowane przez nie tematy. Zapraszam do ponownych odwiedzin i oferuję kawę, by nikt nie usnął :)

Ten wpis nie będzie aż tak interesujący, jednak jego znaczenie jest fundamentalne i to od niego de facto powinienem rozpocząć niniejszy cykl wpisów. Zaproponuję Wam czynniki, w oparciu o które można spróbować dokonać próby typologizacji blogów.

Typologia blogów jest rozbudowana i wielowymiarowa – wynika to z szerokiej definicji bloga, różnych motywacji, które skłaniają autorów do jego prowadzenia oraz ze specyficznych cech internetu. Nie możemy o tym zapomnieć podczas klasyfikacji, by cały cykl wpisów składał się na typologię uwzględniającą najróżniejsze (w tym nietypowe) blogi i nurty. Wymaga to jednak wyróżnienia całego szeregu czynników wpływających na klasyfikację blogów – a to przecież dopiero ramy, które wypełnione zostaną konkretnymi typami blogów.

Do najważniejszych nich moim zdaniem wyznaczników systematyzujących typologię internetowych dzienników można zaliczyć:

• Przeważający rodzaj treści – na blogu mogą być publikowane teksty (o różnym charakterze), zdjęcia, filmy, materiały audio, odnośniki itp.;
• Podejmowane tematy – blogi mogą poruszać jeden ściśle określony temat, kilka tematów w ramach jednej, ogólnie nakreślonej kategorii lub szerokie spektrum niepowiązanych ze sobą tematów;
• Liczbę autorów – blog może być redagowany zarówno przez jedną osobę, jak i przez grupę autorów;
• Podmiot będący dysponentem bloga – autor może być niezależny, lecz niektórzy blogerzy działają w ramach zlecenia;
• Cel i motywacje – powody, dla których internauci poświęcają swój czas na prowadzenie blogów, są różne; często determinują one charakter bloga, w tym np. wydźwięk zamieszczanych wpisów;
• Dostępność bloga – może on być dostępny dla każdego internauty, ale równie dobrze zabezpieczony hasłem;
• Objętość tekstu – czynnik ten jest bardzo istotny w przypadku mikroblogów;
• Częstotliwość publikowania nowych treści – pozwala na określenie dynamiczności bloga;
• Lokalizacji bloga – czy został założony na platformie blogowej lub w serwisie społecznościowym, czy też prowadzony jest na odrębnym serwerze, w odrębnej domenie;
• Urządzenia/technologie wykorzystywane do publikacji treści – w związku z rozwojem technologii blogi mogą być prowadzone przy pomocy różnych urządzeń, a to determinuje wiele innych cech;
• Otwartość na komentarze – na krańcach kontinuum znajdują się blogi, które nie dają możliwości pozostawienia komentarza, oraz takie, na których zamieszczone przez blogera wpisy stanowią punkt wyjścia dla dalszej, burzliwej dyskusji.

Jak widzicie, czeka mnie sporo mrówczej pracy. Mam jednak nadzieję, że ta długa lista pomoże mi odzwierciedlić różnorodność blogosfery.

W kolejnych wpisach przedstawione ramy wypełniane będą konkretnymi propozycjami typów blogów. Niemniej jestem otwarty na Wasze sugestie – może przeoczyłem jakiś czynnik, w oparciu o który można będzie stworzyć ciekawą typologię. (Nie, poziom inteligencji autora odpada! :))

Zacznę jednak budowę domu od okien. Wpis wprowadzający, w którym raz jeszcze nakreślę kryteria, w oparciu o które można stworzyć typologię blogów, zamieszczę nieco później. Tymczasem podzielę się z Wami nietypowym podziałem…

Jeremy Wright analizując blogi firmowe przygotował ciekawą typologię autorów internetowych dzienników. Wyróżnił on siedem rodzajów osób prowadzących blogi, zastrzegając jednocześnie, że niektórych blogerów można zaliczyć do kilku z wymienionych grup. Autorów blogów biznesowych przyrównał on do fachów lub elementów infrastruktury miejskiej:

• Fryzjerzy – blogerzy dysponujący wiedzą, którą zdobywali latami rozmawiając z różnymi, w tym wpływowymi ludźmi; lubią dzielić się zdobytym doświadczeniem – są w pewnym sensie analitykami lub doradcami.
• Kowale – znają swój fach, a ich wiedza wykorzystywana jest wewnątrz firmy. „Projektanci oprogramowania w IBM, Sun i innych dużych firmach komputerowych odgrywają rolę kowali oferując swoje doświadczenie w celu rozwiązania problemów w firmie” – pisze Wright.
• Mosty – nawiązują kontakty, wpływają na ludzi i pomagają ich zjednoczyć. W korporacjach blogerem-mostem może być na przykład specjalista ds. public relations.
• Okna – podobnie jak kowale działają zwykle wewnątrz firmy i wykorzystują swoją wiedzę do formułowania opinii. Blogerzy-okna mówią jednak nie tylko o sprawach wewnątrzfirmowych, ale także tych, które dzieją się na zewnątrz przedsiębiorstwa.
• Znaki drogowe – nietypowi blogerzy, ponieważ zwykle nie dzielą się swoimi opiniami, a na pewno nie jest główny cel ich blogowania. Wskazują ciekawe informacje związane z daną branżą, a po więcej  szczegółów często odsyłają na inne blogi.
• Puby – stymulują dyskusje, w których uczestniczą różne osoby związane z daną branżą; rozmowy są nie tylko wartościowe pod względem merytorycznym, czasem są źródłem rozrywki.
• Gazety – publikują wiele informacji o danej branży, przy czym starają się zachować obiektywność: bardziej przekazują wiadomości niż dzielą się opiniami.

Przedstawioną typologię można odnieść przede wszystkim do blogów firmowych (ot odkrycie Ameryki, skoro powstała w wyniku analizy weblogów prowadzonych przez przedstawicieli przedsiębiorstw), ale nie tylko. Nadaje się także do tego, by oddać różnorodność blogów specjalistycznych (co dokładnie przez to rozumiem – dowiecie się już wkrótce), ale także blogów w ogóle.

Dlaczego zaczynam od propozycji Jeremy’ego Wrighta? Przede wszystkim dlatego, że jest ciekawa. Mam nadzieję przygotować ten cykl w taki sposób, żeby lektura wpisów publikowanych w jego ramach nie była dla Was nudnym wywodem teoretycznym, ale wspólnym odkrywaniem różnorodności blogów, a nawet więcej – ogółu serwisów internetowych.

Zapraszam Was do wyciągania generalnych wniosków z czasem ledwie widocznych zjawisk. Mam nadzieję, że będą one także źródłem inspiracji dla Waszej blogowej/e-dziennikarskiej twórczości :)

PS Do której grupy blogerów się zaliczacie? Z odpowiedzią na to pytanie wiąże się mały konkurs :)