Od razu zaznaczę, że w Polsce na palcach jednej ręki można policzyć wartościowe książki na temat dziennikarstwa internetowego. Jeżeli kogoś interesuje ten temat, powinien skorzystać także z dorobku autorów amerykańskich czy niemieckich. Nieco lepiej jest w przypadku blogów.

Pozycje polskojęzyczne,
w tym artykuły z prac zbiorowych

1. Leszek Olszański. Dziennikarstwo internetowe
2. Stuart Allan. Newsy w sieci
3. Tomasz Bienias. Komputer w pracy redakcji i dziennikarza [w:] Zbigniew Bauer, Edward Chudziński (red.). Dziennikarstwo i świat mediów
4. Zbigniew Oniszczuk. Zawód dziennikarza w Niemczech w dobie technicyzacji [w:] Marian Gierula (red.). Współczesny dziennikarz i nadawca
5. Michał Kaczmarczyk. Dziennikarstwo obywatelskie – miejsce i rola w systemie komunikowania społecznego [w:] Marian Gierula (red.). Współczesny dziennikarz i nadawca
6. Grzegorz Mazurek. Blogi i wirtualne społeczności – wykorzystanie w marketingu

Pozycje anglojęzyczne

1. Michael A. Banks. Blogging Heroes: Interviews with 30 of the World’s Top Bloggers
2. Hugh Hewitt. Blog: Understanding the Information Reformation That’s Changing Your World
3. Mark Tremayne. Blogging, citizenship, and the future of media
4. Xigen Li (red.). Internet Newspapers. The Making of a Mainstream Medium

W wolnych chwilach czytam kolejne pozycje – w miarę możliwości będę poszerzał tę listę :)

P.S. Wybaczcie mi, że nie zamieszczę tutaj listy artykułów prasowych – jest ich naprawdę wiele; poza tym nie chce, abyście ograniczyli się do tego, co sam wskażę :) Zapewniam, że warto poświęcić trochę czasu, by przekopać się przez prasę branżową, a także dzienniki i tygodniki.

Rozpoczęliśmy kolejny rok – a więc kolejne 12 pasjonujących miesięcy, które zaskoczą niejednego kolejnymi zmianami w globalnej sieci. To kreatywne podejście ludzi takich jak my – tworzących strony internetowe i wypełniających je treścią – oraz ciągłe podnoszenie standardów decydują o witalności internetu (bardzo podoba mi się to słowo w odniesieniu do tego metamedium).

U progu 2010 roku chciałem podzielić się z Wami 10 poradami – przystosowałem je do czasów, w jakich tworzymy. Może dla kogoś okażą się źródłem inspiracji? :)

1. Szukaj własnych tematów

W polskich mediach internetowych brakuje oryginalności. Portale ogólnotematyczne, takie jak Onet, Gazeta.pl czy Wirtualna Polska, kopiują depesze PAP-u i w efekcie mają do zaoferowania dokładnie to samo. Nieco lepiej jest w przypadku wortali, jednak te – mimo że informacje redagują na swój sposób – bazują na tych samych źródłach, a informacji często nie próbują pogłębić.

Aby zdobyć informacje, wcale nie musisz wstawać sprzed komputera – robiąc to, czym zajmujesz się na co dzień, i czytając o swoim hobby, szukaj potencjalnego tematu, który można podjąć. Pisz także maile (i zdzwoń) do rzeczników prasowych i staraj się zdobyć jakieś nowe informacje. A jeśli masz czas i możliwość, uczestnicz w konferencjach prasowych, wybieraj się na różnego rodzaju targi, spotykaj się z ludźmi, którzy mogą stanowić dla Ciebie inspirację. Po prostu staraj się wnieść do Twojej e-redaktorskiej pracy nutkę świeżości. Wystarczy, że będziesz bacznie obserwował(a) to, co dzieje się wokół Ciebie.

2. Podawaj źródło, na podstawie którego opracowałaś/-eś informację

Ten prosty zabieg sprawi, że w oczach czytelników będziesz bardziej wiarygodna/-y. Gdy przedstawiona informacja jest efektem Twoich własnych spostrzeżeń (dziennikarskiego śledztwa!), zaznacz, że źródło jest “własne”. Z kolei gdy informator poprosi Cię o anonimowość, wspomnij o tym w tekście. W każdej innej sytuacji, zaznacz, skąd czerpałaś/-eś informacje.

Jeżeli dana aktualność została opracowana na podstawie źródła internetowego, ważne jest podanie bezpośredniego odnośnika do niego. Dzięki temu odwiedzający będą mogli zapoznać się z informacją u źródła.

3. Optymalizuj treść pod kątem wyszukiwarek

82% użytkowników odwiedzających PC Centre trafia na strony tego serwisu z wyszukiwarek. To pokazuje, jak ważna jest optymalizacja strony pod kątem Google, i jak wiele można dzięki niej osiągnąć.

Twoim podstawowym narzędziem – jako dziennikarza – jest tzw. linkowanie wewnętrzne. Pisząc na jakiś temat, staraj się odnieść do podobnych informacji, który Ty i Twoi współpracownicy opublikowaliście wcześniej. Dzięki temu roboty indeksujące będą sprawniej poruszały się po Twoim serwisie. Zyskają także Twoi czytelnicy, którzy zainteresowani tematem chętnie zapoznają się z materiałami archiwalnymi, generując tym samym więcej odsłon.

Bardzo pomocne jest także zamieszczanie słów kluczowych w tytule informacji oraz w jej treści. Jeżeli CMS, z którego korzystasz, pozwala na dołączenie do artykułu słów kluczowych oraz opisu, które następnie wyświetlane są w sekcji META (niewidocznej dla użytkowników, lecz docenianej przez wyszukiwarki) – dodawaj je.

(Więcej na temat optymalizacji stron pod kątem wyszukiwarek napiszę w osobnym wpisie. To bardzo rozległy, lecz ważny temat.)

4. Dodawaj multimedia do swoich tekstów

Filmy, nagrania audio, zdjęcia, wykresy i infografiki – te wszystkie elementy sprawią, że Twój tekst będzie bardziej zrozumiały, a czytelnicy chętniej poświęcą czas na zapoznanie się z nim. Jak wynika z badań przeprowadzonych przeze mnie w 2008 roku, czytelnicy za najbardziej pomocne w przyswajaniu treści uważają zdjęcia (78%) oraz klipy wideo (51%). Minęły dwa lata – myślę, że obecnie jeszcze więcej osób wśród najatrakcyjniejszych elementów wzbogacających treść, widziałoby filmy. Uważam, że dziennikarstwo internetowe będzie coraz bardziej multimedialne (stąd określenie przeze mnie internetu jako metamedium).

5. Dbaj o wygląd serwisu i czytelność treści

W internecie “książkę ocenia się po okładce”. Twoi czytelnicy będą nieświadomie zwracać uwagę na to, jak wygląda Twój serwis. Pierwsze wrażenie zadecyduje o tym, z jakim nastawieniem będą przeglądać udostępnione na stronie zasoby. Jeżeli strona będzie schludna, a nawigacja przyjazna, prawdopodobieństwo, że wrócą, będzie znacznie większe.

Przykładaj także wagę do wyglądu samego tekstu. Jeżeli jest dłuższy, stosuj śródtytuły. Są różne opinie na temat tego, czy długi tekst należy dzielić na strony. Niektóre badania dowodzą, że użytkownicy lepiej zapamiętują tekst, który jest im “dawkowany”; inne natomiast mówią o rosnącym przywiązaniu do rolki w myszce. W każdym razie dodanie nagłówków z pewnością ułatwi poruszanie się po tekście.

6. Stwórz mobilną wersję serwisu

Coraz więcej osób przegląda internet na ekranach telefonów komórkowych. Przyznasz mi chyba rację, że na tak małej powierzchni lepiej ogląda się te strony, które są do tego przygotowane? Mobilna wersja serwisu będzie dla Ciebie i Twoich współpracowników dodatkowym kanałem komunikowania. Co więcej, serwis dostosowany do urządzeń przenośnych może pomóc w budowaniu więzi między Twoim serwisem a czytelnikami, gdyż zawsze będą mieli do niego dostęp – publikowane treści będą mogli czytać w autobusie lub na wakacjach.

7. Korzystaj z kanałów RSS do monitorowania innych serwisów

iGoogle, Netvibes czy polski Cafe News pozwolą Ci stworzyć stronę, na której możliwe będzie umieszczenie wielu kanałów RSS naraz. Znacznie ułatwi Ci to monitorowanie tego, co dzieje się w sieci, i pozwoli wyłapać interesujące tematy.

Alternatywą dla usług webowych są czytniki RSS instalowane na dysku twardym.

8. Czytaj komentarze do Twoich tekstów

Dzięki temu utrzymasz kontakt z czytelnikami. Opinie zamieszczane przez internautów bywają też cenną szkołą dziennikarskiego rzemiosła; ktoś może wyłapać błąd w Twoim tekście lub zwrócić uwagę na inny aspekt poruszonej sprawy. Z kolei w chwilach słabości może znajdziesz wśród nich przychylne wypowiedzi, które dodadzą Ci wiatru w żagle?

9. Nawiązuj kontakty

W pracy dziennikarza nieoceniona jest rozbudowana baza kontaktów – przydaje się, aby poprosić kogoś o komentarz do opracowywanego właśnie tekstu lub o dodatkowe materiały.

Jeżeli zarządzasz serwisem, gromadź także dane kontaktowe firm i osób potencjalnie zainteresowanych reklamą. W końcu utrzymanie strony www trochę kosztuje.

10. Bądź przede wszystkim dziennikarzem, ale też biznesmenem

Nawet jeśli poszukiwanie reklamodawców nie należy do Twoich obowiązków, musisz rozumieć rynek reklamowy. Twojemu szefowi pomożesz także wtedy, gdy będziesz znał(a) techniki, dzięki którym zatrzymasz czytelnika na dłużej i sprawisz, że otrzyma on rzetelną informację, jakiej szukał.

Książka była na tyle dobra, że mimo zjazdu na uczelni także w niedzielę przeczytałem kilkadziesiąt stron. Wszystko za sprawą wielu trafnych spostrzeżeń Meermana Scotta przedstawionych w ciekawy (choć miejscami zbyt amerykański) sposób oraz zilustrowanych wieloma przykładami – nie tylko z USA, ale dotąd na żaden “polski ślad” nie trafiłem.

Meerman Scott przekonuje, że dzięki internetowi przed specjalistami od PR i marketingu (granica między jedną a drugą dziedziną jego zdaniem się zatarła) otworzyły się zupełnie nowe możliwości. Ba, aby przeprowadzić skuteczną i niedrogą kampanię promocyjną w sieci, należy odrzucić obowiązujące dotąd zasady, a czasem wręcz działać całkowicie na opak.

Wracam do czytania, a kiedyś w przyszłości może poświęcę szerszy wpis na temat koncepcji autora Nowych zasad marketingu i PR.

Powyższe zdjęcia pochodzą z pracowni architektonicznej, która zaprojektowała wnętrza centrali firmy Google – firmy One Work Place.

Czasopisma to nie tylko tekst, ale w dużej mierze także zdjęcia, a te trzeba zaprezentować w pełnej gamie barw. Co więcej, obsługa zdjęć w dużej rozdzielczości wymaga niemałej mocy obliczeniowej, a to z kolei zwiększa zapotrzebowanie na energię. Jeżeli urządzenie, którego prototyp prezentowany jest w zamieszczonym wyżej materiale wideo, wejdzie na rynek i spełni wymagania co do wydajności, jakości obrazu i czasu pracy na baterii, może to być prawdziwy przełom na rynku e-prasy/e-booków.

To, co zobaczyliście wcześniej, skonfrontujcie jeszcze z wizją przyszłości (i produktywności) Microsoftu.