Generalnie powodów takiej sytuacji może być kilka:

• internautów przeraża nadmiar tekstu (zwłaszcza, gdy na danej podstronie nie ma zbyt wielu elementów wzbogacających); a gdy tekstu nie można skrócić: tekst nie został podzielony na podstrony, a podstrony na sekcje rozpoczynające się od śródtytułu;
• tekst jest źle zredagowany – nudny, pełny fachowych określeń, zbyt propagandowy lub zawierający błędy stylistyczne;
• treść jest źle sformatowana – tekst akapitowy pisany jest czcionką szeryfową małej wielkości, interlinia jest zbyt mała, śródtytuły nie wyróżniają się w tekście itp.;
• percepcja tekstu wyświetlanego na ekranie jest gorsza niż wydrukowanego na papierze, przez co wzrok szybko się męczy i początkowo zaangażowany internauta zaczyna przeskakiwać do kolejnych akapitów aż wreszcie zamyka stronę;
• na stronie wyświetla się zbyt wiele reklam, które utrudniają odbiór informacji (bądź strona przeładowana jest elementami multimedialnymi);
• internauta trafił na daną podstronę przez przypadek (ale na to nie mamy zbyt wielkiego wpływu).

Dobre złego początki

Nim przystąpiłem do prac nad nową stroną internetową mojej agencji interaktywnej zastanawiałem się, co może być przyczyną tego, że stara witryna nie spełniła pokładanych w niej nadziei. Jedną z przyczyn (być może najistotniejszą) była treść…

W 2009 roku przygotowując nienagannie zredagowane teksty starałem się szczegółowo i rzeczowo opisać naszą ofertę. Zadbałem o elementy wzbogacające (jednak w stosunku do ilości tekstu było ich zbyt mało). Wykorzystałem także takie elementy, jak zakładki czy tzw. akordeon (ang. accordion), by na tej samej przestrzeni zmieścić więcej informacji. Wtedy byłem z siebie naprawdę zadowolony…

Dziś wiem, że przesadziłem. Wcześniejsza witryna była przeładowana informacjami. Co więcej – choć może zabrzmi to dziwnie – strona była zbyt dobrze zoptymalizowana pod kątem wyszukiwarek, przez co bardzo dobrze wykorzystywała efekt „długiego ogonu” (wiele wizyt będących wynikiem wpisania niszowych słów kluczowych w wyszukiwarce). Przez to trafiało na nią wielu przypadkowych internautów, niezainteresowanych usługami, lecz poszukujących innych informacji, co dodatkowo „psuło” statystyki.

Strona jak prezentacja

Postanowiłem stworzyć całkowicie nową witrynę, której pod względem ilości treści bliżej do prezentacji niż standardowej strony internetowej. Obecnie teksty zawierają wyłącznie najistotniejsze informacje na temat naszych usług. Wiele informacji podanych jest z wykorzystaniem listy wypunktowanej, a obok najistotniejszych fragmentów widnieją atrakcyjne grafiki, które zwężają kolumnę i przez ułatwiają objęcie tekstu wzrokiem.

Nowa strona internetowa agencji interaktywnej Oxido.

Efekty widoczne w statystykach

Gdy po kilku miesiącach funkcjonowania nowej strony internetowej zestawiłem dane dotyczące oglądalności, byłem zdumiony. Zwłaszcza w przypadku najbardziej rozbudowanej podstrony na temat usługi projektowania stron www, różnica była niebotyczna.

Objętość tekstu mierzona liczbą znaków spadła o ponad 88%. Jednocześnie czas jednej wizyty na tej konkretnej podstronie wzrósł o 133% (myślę, że teraz każdy, kto trafi na tę podstronę, czyta zawarty na niej tekst od początku do końca). Współczynnik odrzuceń spadł z kolei o 64%.

Porównanie starej i nowej strony www agencji Oxido. Kliknij, aby powiększyć.

Mniej znaczy więcej

Racjonalne dysponowanie czasem internautów, jaki ci muszą poświęcić na zapoznanie się z treścią aktualności/strony statycznej może przynieść wiele dobrego. Jednak samo ograniczanie długości tekstów (a co się z tym wiąże: skupianie się na informacjach istotnych) to nie wszystko*… Co więcej, w przypadku niektórych tekstów/stron internetowych taki zabieg może przynieść efekty odmienne od tych, które wystąpiły w przypadku mojej firmowej strony www.

Niemniej – ogólnie rzecz ujmując – zasada ogłoszona już w XIX wieku świetnie sprawdza się także w wieku XXI:

Redakcja jest redukcją.

Cyprian Kamil Norwid

* O tym, jak w inny sposób można wpłynąć na wzrost ilości zapamiętywanych informacji, napiszę wkrótce. Zapraszam do regularnych odwiedzin.

Uważam, że jednym ze wzorów w sferze medialnej powinni być dla nas Brytyjczycy. Przede wszystkim ze względu na wysoką jakość programów tworzonych przez BBC oraz z uwagi na wypracowane przez tę spółkę standardy etyczne. Ale także z uwagi na duże zaufanie obywateli Wielkiej Brytanii do informacji publikowanych na rządowych stronach internetowych (w tej sferze wyróżniają się podobno także Niemcy).

Tymczasem jaki jest stosunek Polaków do polityki – każdy widzi. Nie chciałbym się zbyt długo rozwodzić nad przyczynami tego stanu rzeczy. Wiem natomiast, że jednym z najlepszych sposobów na to, by poprawić wizerunek polityków, jest otwarcie się na potrzeby (informacyjne) obywateli. Jeśli ci będą rozumieli działania władz, łatwiej przyjdzie im zgodzić się na planowane zmiany; będą mieli – jakże ważne w demokracji – poczucie kontroli. Sama komunikacja z mediami, które – co naturalne i w gruncie rzeczy dobre – dokonują selekcji informacji, nie wystarczy (zwłaszcza w sferach, które nie są atrakcyjne medialnie).

Co jednak z tego, że któryś z urzędników szczegółowo opisze planowane reformy… Może (ów urzędnik) być nawet dumny ze swojego tekstu (w końcu – skoro jest szczegółowy – musiał włożyć w niego sporo pracy). Jednak gdy przychodzi do oceny obiektywnych efektów, nadchodzi rozczarowanie.

Treść stron internetowych należy bowiem dostosować do:

• reguł związanych z percepcją tekstu czytanego na ekranie monitora;
• zdolności komunikacyjnych odbiorców z grupy docelowej (nie mam tu na myśli tylko kompetencji wynikających z poziomu edukacji, lecz także tych, które związane są ze zdrowiem, np. niepełnosprawności);
• aktualnych potrzeb i przyzwyczajeń odbiorców.

Niestety, wielu polskich urzędników nie ma pojęcia o tych kluczowych kwestiach. Przeglądając strony internetowe administracji publicznej można odnieść wrażenie, że ich treść opracowana została na potrzeby jakiejś książki/fachowego periodyku, a nie strony internetowej. Wówczas nawet najrzetelniej opracowany tekst nie przynosi oczekiwanych efektów:

• internautom nie chce się go czytać (nie tylko ze względu na objętość tekstu, ale także z uwagi na brak elementów wzbogacających treść);
• ci czytelnicy, którzy „przebiją się” przez długi/źle zredagowany tekst, nie zapamiętują zbyt wielu informacji.

Jednak problem nie sprowadza się tylko do kwestii „okołotechnicznych” (choć w mojej ocenie to największy problem; kwestie stricte techniczne zostawiam bez echa). Także nad sposobem redakcji informacji należy popracować.

Niestety, urzędnicy odpowiedzialni za aktualizacje stron internetowych różnych instytucji często zamieszczają na ich stronach teksty, które swoją formą niczym nie różnią się od notatki służbowej. Takie teksty – pełne dat, nazwisk i baaardzo długich nazw stanowisk – są nudne. Dlatego w mojej ocenie każda osoba, która zajmuje się redakcją treści na potrzeby internetu (abstrahując już od stron urzędowych), powinna mieć minimum wiedzy z zakresy e-dziennikarstwa.

Wówczas obywatele łatwiej przyswoją sobie informacje zamieszczone na stronach internetowych i w efekcie z większym zrozumieniem podejdą do rzeczowych reform.

Myślę, że dziś internet jest istotnym kanałem komunikowania politycznego. A strona internetowa organu administracji jest świetnym narzędziem, by na bieżąco (a nie tylko w czasie kampanii wyborczej) informować, wzbudzać zaufanie i budować kapitał polityczny. (Jestem w trakcie lektury wyników badań na temat wykorzystania internetu w poprzedniej kampanii wyborczej. Podzielę się z Wami najciekawszymi wnioskami.)

Za kilka(naście) tygodni chciałbym rozpocząć badania dotyczące stron internetowych administracji publicznej i znaleźć odpowiedzi na pytania o oczekiwania użytkowników i o efekty pracy urzędników. Już dziś zapraszam do udziału!

W trakcie wędrówki po internecie w poszukiwaniu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania trafiłem na kilka ciekawych poradników/tutoriali, którymi chciałem się z Wami podzielić. Na początek coś dla początkujących… Żałuję, że gdy ja stawiałem pierwsze kroki w jQuery, nie było tylko ciekawie opracowanych zasobów. Jest z czego wybierać!

Prezentacja Marka Grabańskiego

115 slajdów, które świetnie przedstawiają ideę kodowania z wykorzystaniem jQuery oraz wyjaśniają podstawowe kwestie dotyczące składni i dostępnych funkcji:

Tutoriale w formie filmów

Seria klipów wideo dla „absolutnie początkujących” – jak określa je autor – to dobrze opracowany kurs, idealny na drugi krok. Poniżej 15 filmów – miłego oglądania!

Część 1

Część 2

Część 3

Część 4

Część 5

Część 6

Część 7

Część 8

Część 9

Część 10

Część 11

Część 12

Część 13

Część 14

Część 15

Uffff… Sporo tego… A na tym nie koniec…

Tablica najważniejszych funkcji jQuery

Poniższą grafikę warto wydrukować i powiesić na tablicy korkowej – ja tak zrobiłem dawno temu i sięgam do niej w chwilach zapomnienia.

Przykłady skryptów zrealizowanych z wykorzystaniem jQuery

Autor strony, do której odnośnik znajdziecie poniżej, zebrał pokaźną bazę ciekawych skryptów, pluginów i tutoriali – przyda się, gdy zdecydujecie uczyć się jQuery pracując na konkretnych przykładach.

Dobry kurs po polsku i coś ekstra na koniec

Jeśli nie straszne Wam czytanie, polecam rzetelnie opracowany kurs autorstwa Rafała Jońcy. Wiele przykładów znajdziecie także na stronie visualjquery.com – polecam ją także osobom bardziej zaawansowanym.

Wkrótce postaram się przygotować listę przydatnych zasobów dla tych z Was, którzy podstawy jQuery mają już za sobą. Zapraszam do komentowania – przesyłajcie odnośniki do innych, ciekawie i dobrze opracowanych kursów jQuery!

Skróty do wykorzystania w edytorze wizualnym WordPressa

Z poniższych skrótów mogą korzystać zarówno użytkownicy komputerów PC, jak i Mac – ci ostatni zamiast klawisza Control niech nacisną klawisz Command.

Skróty uniwersalne – niby oczywiste…

Skróty związane z formatowaniem tekstu oraz dających szybki dostęp do funkcji edytora wizualnego

Skróty przydatne podczas moderacji zawartości

Aby włączyć obsługę wymienionych niżej skrótów należy w panelu edycji profilu zaznaczyć opcję „Włącz klawiaturowe skróty do moderacji komentarzy”. Mają zastosowanie wyłącznie w panelu administracyjnym

Mam nadzieję, że zaprezentowane skróty ułatwią Wam codzienne korzystanie z WordPressa. Jeżeli będziecie zainteresowani, przygotuję Wam ściągę w kompaktowej wersji odpowiedniej do wydrukowania i przyczepienia na tablicę korkową ;)

Sam doświadczyłem takiego okresu, w którym intensywnie musiałem szukać inspiracji. Na blogu poruszyłem sporo kwestii związanych z redagowaniem treści i w pewnym momencie zbliżyłem się do ściany – okazywało się, że temat, który chciałem poruszyć, został już przeze mnie omówiony lub podejrzewałem, że nie zainteresuje on czytelników. Te trudności stanowiły dla mnie świetną lekcję, a w niniejszym wpisie podzielę się z Wami kilkoma wnioskami.

Kryzys związany z brakiem pomysłów na nowe treści dotyczy zwłaszcza tych autorów, którzy w swojej pracy nie zajmują się bieżącymi wydarzeniami. Dla autorów newsów niemal niewyczerpalnym źródłem inspiracji jest to, co dzieje się na świecie. Jednak i oni narażeni są na wypalenie, zwłaszcza gdy ich praca nie przynosi oczekiwanych efektów  – i oni zyskają na dalszej lekturze…

Analizujcie trendy

Serwisy społecznościowe dały nam niesamowitą możliwość dzielenia się informacjami i prezentowania emocji związanych z nimi. Umiejętnie wykorzystane mogą stanowić kopalnię wiedzy na temat zagadnień, które w danym okresie zaprzątają umysły internautów. Możecie monitorować je samodzielnie, choćby gruntownie przeglądając tablice swoich znajomych (najlepiej, by odpowiadali oni profilowi członków grupy docelowej). Do Waszych usług są także narzędzia do monitoringu serwisów Web 2.0. Jest ich naprawdę sporo, dlatego zachęcam Was do samodzielnych poszukiwań. Przykładowe to:

• Brand24 (polski, płatny)
• Mobuzzer (polski, płatny)
• Social Mention (anglojęzyczny, bezpłatny)
• Wildfire App – Social Media Monitor (anglojęzyczny, bezpłatny)
• Socialbakers  (anglojęzyczny, (bez)płatny)
• Trackur (anglojęzyczny, płatny)

Wiedzę dotyczącą bieżących trendów można czerpać także z baz danych wyszukiwarek. Usługi takie jak Google Trends czy Yahoo! Buzz Index pomogą Wam w monitorowaniu najczęściej wpisywanych fraz. Na nieco innej zasadzie zasadzie (monitorowanie ruchu) działa usługa firmy Alexa – What’s Hot. Niestety, wymienione narzędzie sprawdzą się przede wszystkim dla fraz anglojęzycznych – mogą jednak stanowić cenny punkt odniesienia.

Słuchajcie czytelników

Czytelnicy są bardzo cennym źródłem informacji na temat dotąd opublikowanych treści. Zapytani często chętnie dzielą się także swoimi oczekiwaniami co do kolejnych tekstów. Jak można zachęcić ich do dyskusji? Na przykład publikując tekst, w którym zawarte są wstępne koncepcje (jako źródło inspiracji dla odbiorców); koniecznie dołączcie do niego prośbę o opinie i zgłaszanie własnych pomysłów. Dobrym narzędziem jest także strona fanowska, na której można stworzyć ankietę lub poprosić o komentarze.

A jeżeli redagowana przez Was strona nie ma jeszcze dostatecznie licznego grona odbiorców? Warto usiąść z przyjaciółmi przy kawie i urządzić burzę mózgów. Od pomysłu do pomysłu być może dojdziecie do jakiegoś ciekawego problemu, który dotąd nie został dostatecznie dobrze opracowany.

Podążajcie za liderami i konkurentami

Cennym źródłem inspiracji są eksperci w danej dziedzinie. Warto śledzić to, co zamieszczają na swoich blogach, a także w serwisach społecznościowych (pamiętacie o możliwości subskrypcji wpisów zamieszczanych na Facebooku oraz o funkcji śledzenia postów na Twitterze). W zależności od tematu, w jakim się specjalizujecie, być może dobrym pomysłem jest poszerzenie kręgu subskrybowanych osób o autorów z zagranicy.

Być może zaskoczę Was tym stwierdzeniem, ale bardzo dobrą i częstą praktyką w profesjonalnych mediach jest monitorowanie poczynań bezpośredniej konkurencji. Dlaczego warto tak robić? By nie podejmować dokładnie tych samych tematów lub by przygotować lepszy tekst, jeżeli w materiale konkurencji są jakieś braki lub macie inny punkt widzenia na daną sprawę. Nie czarujmy się. W internecie poruszonych jest minimum 99% tematów, o których pomyślicie. Nie znaczy to, że nie możecie wnieść do nich czegoś nowego.

Powodzenia!

PS Jak zawsze jestem otwarty na Wasze sugestie co do tematów, jakie powinienem poruszyć na moim blogu :)

Na poniższej liście zamieściłem kilkadziesiąt propozycji tematów prac dyplomowych, posegregowanych według bardzo umownych kategorii. Stanowią one raczej luźne propozycje niż gotowe pomysły do wykorzystania – traktujcie je jako inspirację i pamiętajcie o tym, że temat pracy powinien zostać skonkretyzowany poprzez określenie celu badawczego. Śmiało zmieniajcie nazwy podanych serwisów, firm i instytucji – to tylko przykłady.

Dziennikarstwo internetowe

1. Charakterystyka zawodu dziennikarza internetowego w Polsce.
2. Ewolucja zawodu dziennikarza w związku z rozwojem internetu.
3. Stan dziennikarstwa internetowego w Polsce na tle Stanów Zjednoczonych.
4. Nauczanie dziennikarstwa internetowego w Polsce i w Stanach Zjednoczonych.
5. Dziennikarstwo obywatelskie/internetowe w Polsce.
6. Analiza wybranych polskich serwisów dziennikarstwa obywatelskiego i próba określenia stopnia zaangażowania internautów w tworzenie informacji.
7. Zaangażowanie społeczeństwa w dziennikarstwo obywatelskie w Polsce, Korei Południowej i Stanach Zjednoczonych.
8. Gatunki dziennikarskie w internecie.
9. Wykorzystanie multimediów w dziennikarstwie internetowym.
10. Analiza językowa wybranych tekstów informacyjnych opublikowanych na portalu Gazeta.pl oraz w Gazecie Wyborczej.
11. Analiza strony głównej portalu internetowego na przykładzie Wirtualnej Polski.
12. Rozwój mediów internetowych działających w modelu video on demand na przykładzie TVN Player/Onet TV/Iplex itp.
13. Pozycja agencji prasowych (informacyjnych) w dobie mediów elektronicznych.

Blogi i blogosfera

1. Charakterystyka polskiej blogosfery.
2. Stopień profesjonalizacji blogosfery w Polsce i Stanach Zjednoczonych.
3. Czynniki profesjonalizacji blogosfery i ich charakterystyka.
4. Blogowanie jako sposób na ekspresję własnej osoby – blogi o charakterze osobistym.
5. Blogowanie jako forma komunikowania biznesowego.
6. Analiza zawartości blogów wybranych, wpływowych polskich publicystów.
7. Analiza zawartości wybranych polsko- i anglojęzycznych wideoblogów.
8. Czy blogerzy to piąta władza?
9. Porównanie wpływu blogerów i profesjonalnych dziennikarzy na kształtowanie opinii publicznej.
10. Przyczyny sukcesów wybranych polskich blogerów.
11. Wykorzystanie mikroblogów w Polsce i Stanach Zjednoczonych.

Serwisy społecznościowe

1. Charakterystyka dostępnych narzędzi social media marketingu.
2. Wpływ promocji z wykorzystaniem serwisów społecznościowych na sprzedaż usług oferowanych przez Telekomunikację Polską.
3. Budowanie pozytywnego wizerunku firmy/marki z wykorzystaniem serwisów społecznościowych.
4. Wykorzystanie Facebooka jako kanału komunikacji z odbiorcami na przykładzie Programu 4 Polskiego Radia.
5. Wykorzystanie potencjału serwisów społecznościowych w celu złagodzenia skutków sytuacji kryzysowej.
6. Oddźwięk ważnych wydarzeń w serwisach społecznościowych (na przykładzie trzęsienia ziemi na Haiti, wojny w Iraku, katastrofy smoleńskiej, śmierci Jana Pawła II itp.).
7. Ewolucja metod komunikacji w internecie w związku z rozwojem serwisów społecznościowych.

Internet a polityka

1. Wykorzystanie bloga w komunikowaniu politycznym.
2. Wykorzystanie internetu w (prezydenckich, parlamentarnych, samorządowych) kampaniach wyborczych.
3. Internet jako medium propagandy politycznej.
4. Wpływ społeczności internetowych na kształtowanie prawa w Polsce.
5. Rozwój internetu a rozwój społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.
6. Wykorzystanie serwisów społecznościowych do organizacji protestów w czasie tzw. arabskiej wiosny.
7. Afery zapoczątkowane przez blogerów jako dowód ich silnego wpływu na kształtowanie sytuacji politycznej.
8. Głosowanie w internecie – koncepcje i przykłady ich wykorzystania.
9. Organizacja pracy w redakcji oficjalnej strony rządowej na przykładzie zespołu odpowiedzialnego za witrynę premier.gov.pl.
10. Charakterystyka wybranych Biuletynów Informacji Publicznej.

Internet w ujęciu socjologicznym

1. Rola mediów internetowych w życiu współczesnych licealistów.
2. Charakterystyka wykorzystania mediów przez osoby urodzone w latach ‘70 i ’90.
3. Jak często i dlaczego Polacy korzystają z treści dostępnych w modelu „na żądanie”?
4. Uczestnictwo internautów w komentowaniu treści w wybranych serwisach informacyjnych.
5. Analiza wydźwięku komentarzy zamieszczanych przez internautów na przykładzie komentarzy publikowanych w portalu onet.pl.
6. Troska Polaków o ochronę własnej prywatności w internecie.
7. Wpływ pornografii dostępnej w internecie na podejście młodzieży do spraw związanych z seksem.
8. Ewolucja podejścia Polaków do zakupów w internecie.
9. Allegro jako platforma do sprzedaży używanych przedmiotów przez osoby prywatne.

Internet, dziennikarstwo i biznes

1. Modele biznesowe mediów elektronicznych.
2. Źródła zysków serwisów informacyjnych w Polsce.
3. Analiza rynku reklamy internetowej w Polsce oraz porównanie stopnia jego rozwoju do rynku reklamy telewizyjnej.
4. Stosunek internautów do różnych form reklamy internetowej.
5. Systemy dostarczania reklam w serwisach internetowych.
6. Metody promocji treści w serwisach informacyjnych i ich wykorzystanie na podstawie serwisu tvn24.pl.
7. Inwestycje koncernu medialnego w media internetowe na przykładzie firmy Ringier Axel Springer Polska.
8. Przyczyny porażek amerykańskich serwisów informacyjnych ery dotcomów.
9. Współpraca między działem PR a mediami internetowymi na przykładzie firmy ASUS.

Zapraszam Was do dopisywania w komentarzach własnych propozycji tematów prac licencjackich, magisterskich i doktoranckich. A w czasie pisania, śmiało możecie korzystać z zasobów mojego bloga. Powodzenia!

Odsyłam Was też do wpisu z listą książek na temat dziennikarstwa internetowego.

Zaryzykuje twierdzeniem, że tytuły w dziennikarstwie internetowym odgrywają ważniejszą rolę niż w prasie. Powinny być tak skonstruowane, by same w sobie były nośnikiem informacji (by mogły występować samodzielnie). Ponadto podlegają pewnym ograniczeniom (?) natury technicznej z uwagi na fakt, że umieszczane są w tagach o największym znaczeniu dla wyszukiwarek – powinny zatem zawierać słowa kluczowe. W efekcie tytuły przygotowywane przez dziennikarzy internetowych są zazwyczaj wyraźnie dłuższe.

W zobrazowaniu różnic pomoże mi poniższa tabela:

Źródło: opracowanie własne

W dziennikarstwie internetowym ciekawym (i wyraźnie częstszym niż w prasie) zjawiskiem jest zamieszczanie w tytule informacji fragmentu wypowiedzi. Bardzo często ten zabieg stosowany jest przy aktualnościach, których zasadniczą treść stanowią wypowiedzi określonych osób, np. polityków.

I tym sposobem przechodzimy do kolejnej istotnej różnicy. Zauważcie, że ten sam temat jednego dnia w ramach jednego serwisu internetowego może być poruszony w kilku, a nawet kilkunastu odrębnych aktualnościach. Tymczasem w prasie zazwyczaj wszystkie informacje znajdują się w jednym, maksimum dwóch tekstach (nie licząc tekstów publicystycznych). Wynika to z dwóch faktów:

• cykl wydawniczy w internecie i w prasie jest inny – teksty publikowane w prasie obejmują zazwyczaj wydarzenia z minionego dnia i z tego powodu łatwo wszystkie wątki danej sprawy poruszyć w jednym tekście;
• serwisy internetowe w innym sensie zaspokajają nasze potrzeby informacyjne – zależy nam, by informacje docierały do nas szybko, w prasie zaś coraz chętniej szukamy głębszych analiz oraz publicystyki (stwierdzam to na bazie własnych obserwacji).

W poniższej tabeli zestawiłem przykładowe tytuły tekstów na temat tych samych wydarzeń, przedstawionych w serwisach internetowych oraz dziennikach należących do tych samych koncernów medialnych.

Źródło: opracowanie własne

To wszystko, co napisałem do tej pory, odnosi się do informacji. W przypadku tekstów publicystycznych (w tym felietonów, komentarzy, a także wpisów blogowych) dowolność jest nieco większa – choćby tylko dlatego, że internauci za pośrednictwem wyszukiwarek internetowych szukają przede wszystkich informacji, a nie opinii, więc odpada troska o słowa kluczowe w tytule.

Tytuły tekstów publicystycznych publikowanych w internecie są zazwyczaj krótsze, a swoją formą nierzadko są zbliżone do tych charakterystycznych dla prasy. Ich rolą jest skupienie uwagi, czasem poprzez grę słów.

Co ciekawe, niektóre serwisy internetowe (zwłaszcza duże) tym samym informacjom nadają czasem dwa różne tytuły, kierując się bardzo konkretnymi przesłankami. O tym jednak przeczytacie w kolejnym wpisie.

Miałem wrażenie, że rozmawiam z dzieckiem – a oczywiście mój szanowny rozmówca, jak na koordynatora anonimów przystało, nie raczył się przedstawić. Co więcej, rozmowa nie trzymała się kupy. Niby oto miałem możliwość obejrzenia (i opublikowania) filmu, którego nikt dotąd nie widział, nagrania dotyczącego głośnej sprawy, dzięki któremu mogłem zyskać rozgłos, jednak od samego początku coś mi tam śmierdziało…

Przede wszystkim podważałem sam fakt rozmowy z przedstawicielem Anonymous Polska… Nie otrzymałem też odpowiedzi na – moim zdaniem – proste pytania. I po kilkudziesięciu godzinach, które upłynęły od tego momentu, jestem jeszcze bardziej przekonany, że miałem do czynienia z oszustem.

Musicie być świadomi tego, że gdy coś się dzieje (i niekoniecznie mam na myśli wydarzenia wymieniane przez księdza Natanka), to część osób próbuje przekuć to na swoją korzyść. Powstają serwisy, które na fali wydarzeń chcą się wybić, przy okazji zgarniając niemałe pieniądze. A w serwisach społecznościowych bywa czasem tak, że ludzie gromadzą się wokół jakiejś strony fanowskiej, która następnie – wraz z powiązanymi fanami – sprzedawana jest jakiejś firmie.

Dziennikarz powinien być niczym naukowiec. Nie możemy rzucać się na pierwszą lepszą sensację, bo możemy sprzedać ładnie opakowane odchody (tu pozdrowienia dla Królowej Internetu – Baśki – która wręczała paniom nie sprzątającym po swoich psach takie małe souvenirki). Poddawajcie wszystko krytycznemu osądowi, nie wyciągajcie zbyt szybko wniosków i uważajcie na tych, co niby chcą Wam pomóc…

Zarówno wzniosłe, jak i tragiczne wydarzenia, to pożywka dla hien, które chcą ugrać coś dla sebie.

Zdjęcie w nagłówku autorstwa olo81, dostępne na licencji CC.

Atrakcyjnych adresów, nieodkrytych jeszcze przez nikogo, było całkiem sporo. Ja znalazłem idealny – pcc.pl. Ta trzyliterowa, łatwa do zapamiętania domena, miała bardzo istotny wpływ na późniejszą nazwę serwisu. (Nie pytajcie, dlaczego wespół z pozostałymi redaktorami wybraliśmy „PC Centre” zamiast „PC Center” – nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie.)

Ponieważ pochodzę ze stosunkowo niezamożnej rodziny, nie mogłem liczyć na wsparcie inwestycyjne ze strony rodziców – uważali, że to zabawa, a na rozrywkę nie było pieniędzy. Sam z resztą w ogóle nie myślałem o tym przedsięwzięciu w kategoriach biznesowych. Prac nad serwisem nie określiłbym co prawda jako zabawę, bardziej jako hobby – niemniej nie udało mi się przekonać rodziców do wyłożenia bądź pożyczenia 122 złotych.

Postanowiłem poszukać wsparcia wśród firm. Wziąłem „Info-Giełdę” – znany na Śląsku periodyk wydawany przez katowicką giełdę komputerową, w którym ukazywały się oferty i reklamy firm komputerowych z regionu. I wysłałem maila z zapytaniem do kilkudziesięciu przedsiębiorstw. (Tak, były takie czasy, kiedy internet nie był największą i najlepszą bazą danych – całkiem niedawno :)).

Ku mojemu zdumieniu szybko znalazłem chętnego inwestora. Nie byłem wówczas pełnoletni, więc nasze ustalenia nie zostały przeobrażone w pisemną umowę – w ogóle nie przeszło mi to przez głowę, że ktoś, kto jest tak dobrotliwy i chce zainwestować w mój serwis 122 złote, może wywinąć mi jakiś numer.

A ustalenia były takie: w zamian za zakupienie domeny mam przez rok reklamować firmę-inwestora. (Niby długo, ale oglądalność stanowiła wówczas mały ułamek tej, którą notujemy obecnie; poza tym rynek reklamy internetowej w Polsce dopiero raczkował.) ALE… by inwestor czuł się bezpiecznie, chciał zarejestrować domenę na siebie, a po roku miał mi ją odsprzedać za symboliczną złotówkę. Byłem głupi i zgodziłem się.

Minął rok, więc napisałem na GG do dyrektora marketingu, że chciałbym przepisać tę domenę – zgodnie z tym, co ustaliliśmy. I pojawił się problem. Niby zakupem domeny zainteresowała się jakaś fundacja.

Przez ten rok włożyliśmy w serwis wiele zapału – nowa, atrakcyjna domena była dla nas niczym silny wiatr w żagle. I to wszystko stanęło pod wielkim znakiem zapytania.

Po kilku dniach zaproponowano mi odkupienie domeny za kwotę, jaką niby zaoferowała „fundacja” (daję to słowo w cudzysłów, bo patrząc z perspektywy szczerze wątpię w jej istnienie). Miałem wówczas dopiero 18 lat. Kwota, jaką mi zaproponowano za odkupienie praw do domeny pcc.pl, to:

15 000 złotych

Próbowałem walczyć. Przedstawiałem zapisy rozmów, napisałem bezpośrednio do właściciela firmy, wreszcie opisałem całą sprawę na stronie. Efekt? „Inwestor” zmienił ustawienia DNS-ów i serwis znikł z sieci.

W jednej chwili rok pracy został zaprzepaszczony. Wielu redaktorów odeszło. A pozycję w wyszukiwarce Google, która już wówczas dostarczała nam większość odwiedzin, musieliśmy budować od początku. Nie poddaliśmy się jednak. Wraz z garstką wiernych redaktorów zacząłem od nowa – pod nowym, wykupionym na moje nazwisko, adresem pccentre.pl. A domeny pcc.pl nikt nie kupił.

Po pewnym czasie właściciel owej firmy ponownie skontaktował się ze mną, żeby „zakopać topór wojenny” i omówić nową płaszczyznę współpracy. Chodziło o uruchomienie w ramach PC Centre sklepu internetowego. Byłem bardzo sceptyczny, ale postanowiłem się spotkać i porozmawiać. Już na wstępie postawiłem dwa warunki – zwrot domeny oraz pokrycie wszelkich kosztów uruchomienia platformy e-commerce. Nie dogadaliśmy się jednak. (Oczywiście w grę wchodziły także profity z tytułu funkcjonowania sklepu, ale to nie stanowiło wówczas problemu – wiadomo, że zyski odroczone są w czasie.)

Ponownie chciano wystawić mnie do wiatru – okazało się później. Kilka miesięcy później firma została sprzedana innej osobie, a sklep funkcjonujący w ramach PC Centre miał (najprawdopodobniej) zwiększyć jej wartość.

A co z domeną pcc.pl? Od „inwestora” odkupiła ją niemiecka spółka PCC Rail, której polski oddział znajduje się 3 km od mojego domu :/ Wszystko zatem wróciło do Rybnika, jednak nie po mojej myśli. (Co niemal pewne, firma PCC Rail nie zna tej historii, zatem ciężko ją za cokolwiek winić.)

Morał: podpisujcie umowy. I w małych sprawach lepiej zbierajcie oszczędności do świnki, aniżeli szukajcie „inwestora”. 

Odpowiedziałem, że wszystko powinno zacząć się od określenia celu istnienia serwisu. (Będę mówił o zakładaniu/prowadzeniu strony; pamiętajcie jednak, że dziennikarze rozpoczynający pracę w już istniejącej redakcji, również powinni odpowiedzieć sobie na pytanie „po co?”.)

Cel istnienia strony determinuje szereg podejmowanych działań – na tej podstawie określamy grupę docelową, linię programową, strategie promocji, cykl życia publikacji i wiele innych elementów. Dróg do realizacji celu jest wiele, jednak brak świadomości celu sprawia, że poruszamy się po omacku.

Cały problem polega na tym, że niewielu początkujących redaktorów naczelnych zdaje sobie sprawę z potrzeby zdefiniowania celów (bo tych zazwyczaj jest więcej niż jeden). One zawsze istnieją, czasem jednak jedynie w podświadomości. Nie zawsze są górnolotne czy odnoszące się do kwestii natury ekonomicznej. A nawet jeżeli są próżne, to gdybyśmy przyznali się do nich, byłoby nam łatwiej je osiągnąć…

O celach na moim przykładzie

Ja miałem trochę szczęścia. Uświadomiłem sobie to dopiero niedawno, gdy zastanowiłem się, jakie cele przyświecały mi podczas zakładania strony. Z jednej strony interesowałem się komputerami, z drugiej zaś – wreszcie chciałem mieć coś swojego. Ciężko jednak nazwać to celem, jednak – jak się zaraz przekonacie – ma znaczenie. Powiem szczerze: kilku dobrych kolegów pisywało do innych, konkurencyjnych serwisów, czym bardzo mi imponowali. Idąc w ich ślady (lecz nieco inną drogą: poprzez założenie własnej strony) mogłem nie tylko powiedzieć, że ja też publikuję w internecie, ale także miałem motywację do tego, by rozwijać swoje zainteresowania. Miałem wówczas 16 lat*.

Nie chciałem ani zarabiać, ani zbawiać świata… Chciałem przynależeć i móc się tą przynależnością pochwalić. Jednak – o zgrozo – spodobało mi się to! I z czasem te cele ustępowały innym, bardziej ambitnym. Chciałem, by założony przeze mnie serwis dostarczał rzetelnych informacji i stanowił punkt odniesienia dla innych pasjonatów komputerów (takie z resztą hasło reklamowe – punkt odniesienia (ang. reference point – bo przecież musiało brzmieć tak… amerykańsko) towarzyszyło PC Centre na pewnym etapie rozwoju).

Po drodze napotkałem wiele poważnych problemów, które nie pozostały bez wpływu na cele istnienia PC Centre. Sytuacja na rynku sprawiła, że w pewnym momencie wśród powodów, dla których prowadziłem tę stronę, musiały pojawić się czynniki ekonomiczne. Jednak do momentu przekazania sterów moim następcom najważniejszym celem była rzetelność dziennikarska. PC Centre było dla mnie szkołą dziennikarstwa, zarządzania zespołem i prowadzenia interesów w taki sposób, by suwerenność witryny nie była naruszona.

Obecnie hasłem, które promuje założony przeze mnie serwis, jest słowo „obiektywnie”. To się udało – nasze testy nie są idealne (wciąż jest wiele elementów, nad którymi musimy popracować), ale zdobywamy bardzo przychylne opinie. Nie zawsze są one widoczne w komentarzach (nawet moje badania dowodzą, że internauci rzadko wyrażają w ten sposób przychylne opinie), ale w czasie różnego rodzaju spotkań czy rozmów za pośrednictwem komunikatorów internetowych ja i moi współpracownicy słyszeliśmy, że „robimy dobrą robotę”.

Cele działalności mediów internetowych
pomagają w odniesieniu sukcesu

Jakie wnioski wypływają z tego, co napisałem? Cele ewoluują, czasami od bardzo błahych ku ambitnym, zasadnym z biznesowego czy moralnego punktu widzenia. Brak pełnej ich świadomości nie wyklucza sukcesu, jednak wówczas większą rolę odgrywa przypadek. PC Centre nie odniosło spektakularnego sukcesu, jednak IMHO, biorąc pod uwagę punkt startowy i sytuacje losowe, udało nam się całkiem wiele.

Jeśli już na starcie zdefiniujecie konkretne cele, realizacja przyjdzie Wam łatwiej. Sama świadomość sensu działalności nie gwarantuje to sukcesu, jednak w razie nieosiągnięcia oczekiwanych efektów łatwiej Wam będzie wyciągnąć wnioski na przyszłość. Trudno bowiem mówić o błędach, skoro nie wiadomo, dokąd zmierzamy…

Celów zazwyczaj jest wiele. Warto jednak spośród nich wybrać jeden wiodący. Uważam, że cenne jest także zdefiniowanie dodatkowych założeń, które winny być zrealizowane w określonej perspektywie czasu.

Co może być Twoim celem?

Stałymi celami zasadniczymi i pobocznymi mogą być:

• osiągnięcie zysku,
• zbudowanie społeczności internautów zainteresowanych konkretnym tematem i wzajemna wymiana wiedzy,
• zbudowanie tzw. publicity wokół jakiejś konkretnej sprawy (np. problemów określonej mniejszości),
• utworzenie i rozwijanie nowej niszy (np. serwis informacyjny producenta nieznanych dotąd urządzeń),
• dostarczenie rzetelnych i pogłębionych bieżących informacji (warto ściśle zawęzić obszar),
• uzyskanie statusu eksperta w zakresie oceny określonych produktów,
• pomoc w rozwiązywaniu określonych problemów,
• zbudowanie i rozwijanie bazy jakichś danych (np. silną stroną Filmwebu jest przeogromna biblioteka informacji o filmach, wraz z ocenami i komentarzami internautów),
• itd.

Celami terminowymi mogą być (określone w konkretnym przedziale czasu):

• przychód/zysk,
• ilość pozyskanych reklamodawców,
• ilość sprzedanych abonamentów na dostęp do treści,
• oglądalność,
• ilość zaangażowanych członków społeczność zgromadzonej wokół serwisu,
• ilość odnośników prowadzących do strony,
• itp.

Fundament wszystkiego

Cele determinują niemal wszystko. Przede wszystkim wpływają na określenie grupy docelowej, do której kierujecie przekaz. A dalej? To już domino…

Jeśli wśród celów, dla których powołujecie do życia nowe medium internetowe, są czynniki ekonomiczne, przeczytajcie koniecznie wpis na temat modeli biznesowych oraz cykl wpisów dotyczących reklamy internetowej. Cele istnienia mediów internetowych przejawiają się także w ujęciu tematu, zatem warto zastanowić, jak dalece powinniście się zagłębiać przedstawiając daną sprawą (nie zwalnia to dziennikarza z obowiązku z poznania tematu najwnikliwiej, jak to możliwe).

Wiecie co? W zasadzie mógłbym Wam polecić lekturę całego bloga, i wielu innych. Tak fundamentalne znaczenie ma cel.

Na koniec raz jeszcze zaznaczam: nie zrażajcie się, gdy nie uda się Wam osiągnąć założonych celów. Ich istnienie sprawia, że świadomie możecie ocenić swoją pracę oraz wpływ czynników, na które nie mieliście wpływu. I wyciągnąć wnioski.

Powodzenia! Komentarze mile widziane :)

* Początki mojej „twórczości” odnoszą się do strony geo.website.pl – kiedyś o tym napiszę, bo to ciekawa historia.