Aby uzyskać zaliczenie należy przygotować projekt: na mapie Google należy zamieścić miejsca związane z wybranym tematem, tak by możliwe było zaprezentowanie ich znajomym. Mało ambitne i równie mało dziennikarskie. Co prawda można poznać jedną z ciekawszych aplikacji internetowych tego dziesięciolecia, jednak to zaledwie wąski (bardzo wąski) wycinek tematu.

Także zagadnienia poruszane na nowych mediach pozostawiają wiele do życzenia. Mowa o rewolucji przemysłowej (sic! przecież żyjemy w epoce internetu, a wpływ rewolucji przemysłowej na internet jest taki sam, jak wynalezienia druku na telewizję). O matematyce. O filozofii i teatrze… Ale dlaczego nie o dziennikarstwie internetowym? I nie o mediach?

Nic dziwnego, że ten przedmiot wygląda jak wygląda, skoro prowadzi go osoba nie przygotowana do tego zagadnienia.

Nie zrozumcie mnie źle – moim celem nie jest wymądrzanie się i krytykowanie wykładowców, bo to nie oni ponoszą odpowiedzialność za ten stan rzeczy. (Chyba że wykorzystują swoje wpływy, chcąc wypracować jak najwięcej godzin – w efekcie podejmują się tematów, w których nie są biegli.) Wadliwy jest system.

Z moim obserwacji wynika, że na wielu innych uczelniach przedmioty pokroju nowych mediów prowadzą wykładowcy starej daty, często zajmujący się dziedzinami niezbyt związanymi z mediami czy internetem. Uczelnie starają się ich zagospodarować, wyznaczając im coraz to nowe (bardziej absurdalne?) obowiązki, zamiast uruchomić nowe etaty. W ten sposób uniwersytety mogą pochwalić się siatką przedmiotów, w teorii nowoczesną, która zachęca do podjęcia studiów właśnie tam. Jednak czy w ozdobnym słoiku nie kryje się spleśniały dżem?

Dla kontrastu: na jednej z warszawskich uczelni podobno miała miejsce następująca sytuacja. Pewien profesor w sile wieku, który zajmował się mediami, przechodząc na emeryturę miał powiedzieć do rektora: niech na moje miejsce zatrudni pan kogoś od internetu.

Rozumiem, że dziennikarstwo to nie tylko nowe media. Jednak jeżeli uczelnia chce być nowoczesna i chce oferować program przystający do obecnych czasów, musi postawić na osoby kompetentne. Odkryłem Amerykę? Oczywiście, że nie :)

„Nowe media to ocean. Musimy sobie wyznaczyć ścieżkę na tym oceanie” – powiedział pewien wykładowca. Niech ta trasa zakłada wizytę w portach, które dostarczą wiedzę praktyczną, stricte związaną z tematem, która pozwoli przyszłym dziennikarzom zdobyć choć minimum wiedzy z tego zakresu.

A zamiast mapek Google, lepszym sprawdzianem byłoby założenie własnego bloga lub uczestniczenie w redagowaniu serwisu dziennikarstwa obywatelskiego.

Przeglądałem aukcje wystawione przez mniejsze i nieco większe serwisy. Poniżej przykłady – pierwsze sześć ofert z pierwszej strony kategorii Bannery, buttony, billboardy (obejmuje ona także oferty wykonania reklam, które oczywiście zostały pominięte):

• Milion wyświetleń bannera 468×60 px na forum dotyczącym telefonów Sony Ericsson (podobno najpopularniejszym w Polsce). Oglądalność na poziomie 20 tys. unikalnych użytkowników dziennie (dane podane przez właściciela). Miejsce mało kliklalne. Właściciel serwisu współpracuje także z firmą ARBOmedia. Cena za 1000 wyświetleń: 0,12 zł brutto!
• Miesiąc reklamy w serwisie budowlanym – banner 468×60 px lub billboard 750×100 px. Brak gwarantowanej liczby odsłon, liczba reklam w rotatorze – nieokreślona, brak informacji o oglądalności (strzelam, że jest bardzo niska). Cena – 6 zł.
• 50 000 wyświetleń reklamy w serwisie motoryzacyjnym zostało wycenione na 30 zł (0,60 zł za 1000 odsłon). Oglądalność serwisu wg danych sprzedającego kształtuje się na poziomie 2000 odwiedzin dziennie.
• Miesiąc emisji bannera 468×60 px za 2 zł. Reklama zamieszczona zostanie na forum, którego użytkownicy – jak mniemam – wymieniają się linkami do pirackich filmów. Aukcja opatrzona jest komentarzem: „Popatrz sobie na inne aukcje użytkowników allegro, którzy wystawiają banery na 30dni za 8zł na forach. Czy to opłacalne? Musisz zadać sobie te pytanie”. Zadamy sobie – potem.
• Forum dotyczące motywów, które można zainstalować na telefonie komórkowym, za 3,99 zł oferuje 30 000 wyświetleń bannera 468×60. Cena za 1000 odsłon: 0,13 zł. Oglądalność na poziomie 3000 unikalnych użytkowników dziennie (dane za Stat4U – jedyna aukcja, na której podano hasło do statystyk). Miejsca wydają się klikalne.
• 244 zł brutto za reklamę do końca czerwca (czyli za niecałe pół roku) w serwisie adresowanym do firm pogrzebowych oraz obsługujących cmentarze. Brak informacji o oglądalności, brak gwarancji liczby wyświetleń, brak gwarancji liczby reklam w rotatorze.
• 5 zł bez jednego grosza za 50 kliknięć w reklamę (mały boks tekstowy) w serwisie dla użytkowników jednego z programów komputerowych, adresowanego do firm.

Pozostaje mi jedynie dodać, że mimo iż wiele z tych aukcji dobiegało końca, niektóre nie spotkały się z jakimkolwiek odzewem. Ci zaś, którym udało się cokolwiek sprzedać, dokonali tego poprzez mocne zaniżenie ceny. Pozwólcie, że raz jeszcze przywołam słowa jednego z allegrowiczów:

Popatrz sobie na inne aukcje użytkowników allegro, którzy wystawiają banery na 30dni za 8zł na forach. Czy to opłacalne? Musisz zadać sobie te pytanie.

No właśnie – czy reklama za 8 zł na miesiąc jest w ogóle opłacalna? Dla sprzedającego rzecz jasna…? Cena jest zależna od oglądalności oraz jakości serwisu, ale czy oferowanie miesiąca reklamy za 2 zł, czy nawet 8 zł ma w ogóle sens? Jeżeli najwyższą ceną, jaką oferuje mi rynek, są marne 2 zł – choćbym znalazł dziesięciu reklamodawców chętnych do promocji w tej cenie – to wolę w ogóle nie wystawiać aukcji i reklamować serwis jako niekomercyjny. A przecież trzeba jeszcze opłacić prowizję dla Allegro i podatki – o czym chyba większość zapomina. (O tym, jak należy ją kształtować, pisała Julia Krysztofiak-Szopa z firmy AdTaily.)

Inny trend, jaki zauważyłem przeglądając te aukcje, polega na bardzo nieprecyzyjnej ofercie. Dostajemy miesiąc reklamy za 2 zł, ale w sumie nie możemy być pewni, co tak naprawdę kupujemy, bo nigdzie nie jest określone, na jaką liczbę odsłon/kliknięć się to przełoży. Równie dobrze właściciel serwisu może znaleźć 1000 chętnych.

Pozwólcie, że przytoczę fragment innej z ofert z Allegro:

Czy Państwa nie zastanawiają ceny konkurencji? Jak można oferować reklamę 100 000 wyświetleń za ceny poniżej 10zł, w nakładzie kilkudziesięciu sztuk na allegro i emitować to w miesiąc? Są dwie możliwości:
Wariant A. posiadać serwis tak ogromny jak nasz słynny portal nasza-klasa, bądź wyszukiwarkę typu Google. Wtedy można zaniżyć ceny przy tak MILIONOWYCH odsłonach.
Wariant B. sztuczne podnoszenie ilości wyświetleń poprzez mailing ( tysiące osób wchodzi na stronę główną i odczekuje 5 sekund i zamyka a za to ma z czasem grosiki a właściciel strony tysiące odsłon wykonane poprzez „ślepych widzów”), oraz roboty które odświeżają strony co kilka sekund co w efekcie daje takie wynik, że można i za 1gr sprzedawać te nic nie warte tysiące odsłon.

I trend trzeci. Oferty sprzedaży powierzchni reklamowej bardzo często wystawiali właściciele for, którzy nie ponoszą większych kosztów związanych z opracowaniem treści. Można przyjąć, że to kolejna przyczyna tak niskiej wyceny.

Trend czwarty – jedna na siedem aukcji zawierała (moim zdaniem naciągane) wyniki badań dotyczące profilu czytelnika; kolejna określała bardzo skrótowo grupę docelową. Pozostali allegrowicze nawet nie próbowali nakreślić, kto odwiedza ich serwis.

Mam świadomość, że przedstawiłem tylko wąski fragment oferty dostępnej na Allegro. Ale nie dobierałem aukcji tak, by pasowały do przyjętej tezy – przytoczone siedem przykładów to siedem rzeczywistych aukcji, uszeregowanych według daty zakończenia.

Od jakiegoś czasu przeglądam Allegro pod kątem potencjalnego źródła sprzedaży reklam na PC Centre. Wnioski, do których można dojść po analizie tych siedmiu aukcji, nasunęły mi się już jakiś czas temu.

Moim zdaniem szukanie dobrej i taniej reklamy bannerowej na Allegro to wcale nie takie proste zajęcie. Ale to, w jak bezmyślny sposób podchodzą do tego sprzedający, przeraża mnie. Jeśli dane dotyczące oglądalności tych serwisów są prawdziwe (jeśli w ogóle zostały podane – ich brak uważam po prostu oszustwo), to nawet emitując same reklamy RON, po odliczeniu prowizji dla domu mediowego, można zarobić znacznie więcej. A niemal każdy wydawca medium internetowego, który przetarł szlak na reklamowym rynku, zdaje sobie sprawę, że współpraca z pośrednikiem takiego rodzaju do najbardziej opłacalnych nie należy.

Jedyną formą reklamy, którą warto handlować na Allegro, są tzw. odnośniki pozycjonujące. Stawki nie są tu zbyt duże, ale też reklama zajmuje małą powierzchnię i jest stosunkowo nieinwazyjna.

P.S. Reklama display’owa (oparta na bannerach) przeżywa kryzys – wszystko przez reklamę rozliczaną w systemie CTR (od kliknięcia), która dla reklamodawców (często słusznie) wydaje się korzystniejsza. Aukcje internetowe przytoczone w niniejszym poście tylko przyspieszają tę agonię.

Zrzut ekranu w dalszej części wpisu.

Przy tej okazji można zadać kilka ogólniejszych pytań. Gdzie jest granica między zyskiem a powagą mediów internetowych? I między powagą a wolnością internautów w publikowaniu treści (za które w tym wypadku zapłacili)?

Jedno jest dla mnie pewne. Stop „elo-ziomalizacji” wszystkiego!

Grzechy związane z możliwością/łatwością kontaktu z redakcjami serwisów internetowych podzieliłbym na lekkie i ciężkie:

• ciężkie – redakcja ukrywa się za formularzem kontaktowym (który w dodatku czasem nie działa), a w zakładce „Kontakt” nie sposób znaleźć żadnego maila.
• lekkie - redakcja podaje jedynie adresy e-mailowe poszczególnych działów lub adres e-mailowy całej redakcji.

Redakcje Onetu, O2, IDG i wielu innych serwisów zasłaniać się będą wieloma powodami. Że spam-boty. Że natrętni użytkownicy kierują pytania na maila, a nie na forum. Że redakcja liczy dużo osób i ciężko podać do nich namiary. Itd. Prawda jest taka, że nie ma problemów nie do przeskoczenia, a takie działania budują mur między czytelnikiem a medium. Czy nie z tym internet miał skończyć?

Serwisy te tak naprawdę wiele tracą: na swoim wizerunku, na dostępie do kopalni pomysłów, na źródle informacji. Myślę, że ktoś, kto chce podzielić się czymś ciekawym, w zetknięciu z bezdusznym formularzem (w którym o zgrozo czasem wiadomość nie może przekraczać 255 znaków!) straci resztki zapału…