Ostatnio sporo miejsca poświęciłem tematom innym niż warsztatowe. Najwyższa pora, aby wziąć się za doskonalenie dziennikarskich umiejętności. Kilka wpisów poświęciłem tytułowaniu newsów ( oraz ). Pisząc w kolejności, jaką narzuca , powinienem teraz nieco miejsca poświęcić lidom – czyli akapitom wprowadzającym. W tym wpisie przedstawię ich rodzaje; do najważniejszych z nich – ze względu na częstotliwość wykorzystywania w internecie – dołączę przykłady.

Osoby zajmujące się teorię gatunków dziennikarskich wymieniają następujące rodzaje lidów:

  • streszczający – najpopularniejszy, opisujący istotę wydarzenia, najbardziej zgodny ze wspomnianą zasadą odwróconej piramidy;
  • jednoaspektowy/pojedynczy – skupia się na jednym elemencie danego wydarzenia;
  • cytatowy – jego podstawą jest czyjaś wypowiedź;
  • opóźniony/retrospekcyjny – przedstawia następstwa jakiegoś wydarzenia;
  • dramatyczny – zachęca do dalszej lektury poprzez wprowadzenie napięcia, w tym utożsamienie się z bohaterem tekstu;
  • pytający – w postaci niedługiego pytania;
  • hasłowy – zawierający kilkuwyrazowy zwrot;
  • w postaci anegdoty.

Przeglądając strony z wiadomościami najczęściej spotykamy się z lidem streszczającym. Nic dziwnego – jest on bardzo dobrze odbierany przez czytelników, gdyż pozwala szybko zorientować się w temacie; to z kolei jest szczególnie ważne w przypadku mediów internetowych…

W odniesieniu do prasy (w pewnym stopniu można odnieść to także do serwisów z wiadomościami) mówi się, że czytelnik po lekturze samych tytułów (w tym nadtytułów i podtytułów) oraz lidów powinien mieć ogólne pojęcie o wydarzeniach przedstawionych na łamach danego numeru.

Dziennikarze internetowi chętnie sięgają także po lid cytujący. To także nie jest zaskakujące, bo wypowiedzi naszych polityków są same w sobie zachętą do dalszej lektury :)

Warto zauważyć, że konstrukcja serwisów internetowych nierzadko narzuca stosowanie lidów kilkuzdaniowych. Bardzo krótkie fragmenty tekstu, które w przypadku prasy w pewnych warunkach można by uznać za lid, w internecie pełnią funkcję podtytułu. A o tym, jak ostatecznie można zakwalifikować dany fragment tekstu – jako lid czy jako podtytuł – decyduje następujący po nim tekst.

W internecie – podobnie z resztą jak w prasie – lid zazwyczaj jest wytłuszczony. Wielkość czcionki jest taka sama, jak w przypadku rozwinięcia danej informacji.

Czas na przykłady :) Zgodnie z tym, co pisałem, ze znalezieniem lidu streszczającego nie miałem żadnego problemu:

Warszawiak musi pracować na mieszkanie siedem lat. To krócej niż nowojorczyk czy londyńczyk, ale i tak bardzo długo. Są miasta na świecie, gdzie na mieszkanie wystarczy trzyletnia pensja – wynika z raportu, który dla „Gazety” przygotowała firma doradcza Reas.

Wyborcza.biz

Osoby, dzięki którym policja złapała złodziei tablicy z bramy byłego obozu Auschwitz, nie otrzymały obiecanej nagrody. Miały dostać 115 tysięcy złotych, ale minister kultury potrzebuje ich danych, by wystawić rachunek. Tymczasem informatorzy chcą zostać anonimowi. Jest problem.

Dziennik.pl

Poniżej przykład lidu cytującego:

– To był drobiazg, żadna wiadomość i żaden fakt, na którym da się zbudować jakąś konstrukcję polityczną – tak wyrzucenie, a potem przywrócenie do komisji hazardowej posłów PiS Beaty Kempy i Zbigniewa Wassermanna komentuje Stefan Niesiołowski. I dodaje: – PiS-owskie Ardeny już się skończyły. A o los Platformy nie ma potrzeby się martwić.

TVN24.pl

Lid jednoaspektowy (uwaga, drogie Panie!):

To dobra wiadomość dla kobiet: nadmiar kilogramów w okolicach pupy i ud chroni przed chorobami

Rzeczpospolita.pl

Przykład lidu pytającego:

Co robi prawdziwy mężczyzna w tabloidzie? Opowiada o swoim wyglądzie i farbach do włosów…

Pudelek.pl (wszedłem tam w poszukiwaniu bardziej egzotycznych lidów :))

W dalszym ciągu będę szukał przykładów innych lidów i uzupełniał powyższą listę. Jeżeli Wam uda się trafić na jakiś warty publikacji fragment, nie wahajcie się go przesłać lub umieścić w komentarzu!
Z góry dzięki!

Marek Jeleśniański

Specjalizuję się w dziennikarstwie internetowym. Prowadzę szkolenia z tego zakresu, napisałem także dwie prace naukowe związane z mediami internetowymi. Od 7 lat jestem redaktorem naczelnym serwisu PC Centre. Jestem także właścicielem agencji interaktywnej Oxido.

3 komentarze

Leave a Reply